U Crnoj Gori se ponovo otvara stara škola kreativnog budžetiranja ona u kojoj se državne finansije, izgleda, najbolje čuvaju tako što se redovno troše u najskupljim mogućim uslovima.
Na suđenju bivšem ministru poljoprivrede Milutinu Simoviću, njegova supruga Ljiljana je izjavila da je na službena putovanja išla kao prevodilac, jer je, pazite sad, cilj bio da se “uštedi državni budžet”. I to ne iz hira, nego iz čiste brige za državni budžet. Logika je jednostavna ako već štedite državu, najbolje je početi od luksuznih hotela i ekskluzivnih večera — jer tu se, valjda, kriju najveće uštede.
Optužnica ga, podsjetimo, tereti za zloupotrebu položaja i troškove reprezentacije od oko pet hiljada eura, a priča uključuje luksuzna putovanja i pratnju koja, po pravilima svemira — ali ne i uvijek crnogorske administracije obično ne spada u službenu delegaciju.
I onda dolazi rečenica dana prevodilac iz porodičnog paketa, kao mjera štednje.
I tako dolazimo do crnogorskog apsurda luksuz se ne pravda trošenjem, nego štednjom. Ekskluzivni hoteli nisu trošak, nego fiskalna strategija. A službena putovanja nijesu privilegija, nego domaćinski doprinos budžetu.
Zato je i reakcija javnosti postala gotovo automatska:
„Išla na luksuzne večere i u ekskluzivne hotele da uštedi budžet“ — rečenica koja zvuči kao loš vic, ali se u domaćoj političkoj istoriji očigledno vodi kao ozbiljno objašnjenje.
Ako je ovo štednja, onda je Crna Gora godinama imala najskuplji oblik racionalizacije u regionu onaj u kojem se manje troši samo u objašnjenjima, a više u praksi.
Reakcije su odmah bile u stilu:
“U toj računici država nije bila servis građana nego produženi dnevni boravak stare vlasti… Prava ušteda bi bila da je neko ministra naučio engleski, ali to nije dovoljno domaćinski.”
Zato ova priča, koliko god djelovala komično u svojoj formi, u interpretaciji kritičara ima ozbiljnu pozadinu jer se ne svodi samo na prevodioce, putne naloge i reprezentaciju, nego na pitanje da li je država u tom periodu zaista bila servis građana ili dobro organizovan sistem u kojem su se uloge, troškovi i odgovornosti dijelili unutar istog kruga ljudi.
A ako je sve to zaista bila “ušteda”, kako se tvrdi u odbrani, onda ostaje ono najjednostavnije pitanje koje se u Crnoj Gori uvijek postavi prekasno koliko bi država tek uštedjela da su se neke stvari radile bez kreativnih prevodilaca.
