Srpska usmena poezija postala je veoma čitana u intelektualnim salonima Njemačke, naročito nakon što se za nju lično založio Johann Wolfgang von Goethe. Sa Vuk Karadžić ovaj pjesnički genije upoznao se na preporuku Jacob Grimm i odmah poslao kola po njega kako bi ga doveo u svoju rezidenciju u Weimar. Na taj simboličan način srpski narod je vraćen u evropsku kulturu.
Poezija zagonetnog Balkana
Gete je prvi put došao u dodir sa srpskom poezijom kada je u knjizi italijanskog putopisca Alberto Fortis o Dalmaciji pronašao epsku pjesmu Hasanaginica. Njome je bio toliko očaran da ju je izvanredno preveo, i to u originalnom stihu – desetercu, iako nije govorio srpski jezik.
Nakon Prvi srpski ustanak, kada mu je Jakob Grim skrenuo pažnju na ljepotu cjelokupnog korpusa usmene srpske poezije, Gete se ponovo zainteresovao za nju i čitao sve što mu je Grim donosio.
Tada je otkrio i lirsku poeziju. Stihovi nastali u glavama nepismenih, ali genijalnih anonimnih pjesnika s Balkana izazvali su kod Getea toliko poštovanje da ih je prijateljima upoređivao s Song of Songs, biserom svjetske književnosti. Takva njegova ocjena imala je ogroman odjek jer se Gete već tada smatrao ogledalom evropske kulture.
Zahvaljujući njemu, i drugi ugledni Nijemci počeli su prevoditi srpsku narodnu poeziju na različite jezike. Time su Srbi dobili izuzetnu kulturnu promociju i dodatnu naklonost za svoju oslobodilačku borbu.
Nezaobilazni Ranke
Nezaobilazna ličnost za Srbiju bio je i Leopold von Ranke, jedan od najpoznatijih historičara svog doba, koji je proučavao nastanak država i naroda. Srbi, koji su se postepeno oslobađali dugotrajne osmanske vlasti i stvarali svoju državu, bili su mu idealan predmet istraživanja.
Stidljivi guslari
Do srpskih pjesama Gete je teško dolazio jer mnoge nisu bile zapisane, nego su se prenosile usmenim putem. Kako je zapisao, te pjesme su se „uz pratnju jednostavnog instrumenta, zvanog gusle“, sačuvale u nižim slojevima naroda.
– Čak se desio slučaj da su u Beču od nekih Srba tražili da izdiktiraju takve pjesme, ali su oni to odbili, jer nisu mogli zamisliti da se njihove, kako su mislili, neuglađene pjesme mogu visoko cijeniti – čudio se veliki pjesnik.
Država iz ustanka
Ranke je 1829. objavio djelo „Srpski ustanak“, skromno po obimu, ali izuzetno po značaju. Građu za ovu knjigu dobijao je od Vuka Karadžića, preko njegovog zaštitnika Jernej Kopitar.
Ovim djelom pokazao je kako narod može ustankom izgraditi ne samo državu nego i obnoviti naciju. Knjiga je imala veliki uticaj u Evropi i doprinijela razumijevanju srpske borbe za slobodu.
Zasluge njemačke plemkinje
Posebne zasluge za približavanje kulture balkanskih Slovena Nijemcima imala je Therese von Jakob, poznata pod pseudonimom Talfj. Srpsku poeziju upoznala je posredno, preko Rusije, gdje je provela mladost.
Vuka Karadžića upoznala je oko 1824. godine u Haleu, nakon čega se posvetila proučavanju njegovih zbirki. Geteu je slala svoje prevode pjesama, posebno iz kosovskog ciklusa, a on ju je ohrabrio da nastavi s radom.
Njeni prepjevi bili su izuzetno kvalitetni i bliski i izvornom i njemačkom duhu, pa su ubrzo postali prava književna moda. Talfj je poslužila kao uzor mnogim prevodiocima srpske narodne poezije u Njemačkoj.
(Vesti.onlajn)
Clanka za svaki pohvalu, ali onaj ko ga napisa ima ocit problem sa padezima…a lektor spava.