Alarm za institucije: Ko dostavlja Medenici (bio AI ili ne) informacije iz unutrašnjosti sistema?

Slučaj koji se poslednjih dana ponovo otvara u crnogorskoj javnosti definitivno je pitanje ko dostavlja informacije bivšoj Al projekciji ili pravom sinu bivše predsjednice Vrhovnog suda Milošu Medenici prevazilazi okvir jednog krivičnog postupka. On zadire u mnogo dublje pitanje funkcionisanja institucija i mogućeg postojanja paralelnih struktura moći unutar sistema.

Ovako u izjavi za Borbu ekspert za bezbjednost i analitičar Aleksandar Đurović vidi ponovne slučajeve „pojavljivanja“ odbjeglog Miloša Medenice a gdje je poslednjih par puta govorio o operativnim podacima koja su vezana za bezbjednosno interesantna lica a sve u pokušaju kompromitacije bezbjednosnog sektora.

Đurović za Borbu tvrdi da iz ugla bezbjednosne analize svaka situacija u kojoj osumnjičeni ili njima bliska lica raspolažu internim informacijama iz istraga ili pravosudnih postupaka predstavlja indikator institucionalne ranjivosti.

„U takvim okolnostima postavlja se pitanje da li je riječ o pojedinačnom curenju informacija ili o širem obrascu djelovanja mreže ljudi unutar institucija. Ako se pokaže da su informacije iz policijskih ili tužilačkih struktura stizale do Al projekcije ili stvarnog Miloša Medenice, to bi značilo da je u određenom periodu postojao kanal komunikacije unutar sistema i porodice jedne od najmoćnijih figura crnogorskog pravosuđa. Takav scenario ukazuje na mogućnost postojanja neformalnih veza koje funkcionišu paralelno sa zvaničnim institucionalnim procedurama“, kazao je Đurović za Borbu.

Dodaje da se u bezbjednosnoj teoriji takvi fenomeni često opisuju terminom duboke države tj. mrežom uticaja sastavljenom od pojedinaca unutar pravosuđa, policije, politike i biznisa, koji kroz međusobne veze utiču na tok određenih postupaka i obezbjeđuju zaštitu određenim akterima.

„Crna Gora je godinama suočena sa optužbama da su određeni djelovi sistem funkcionisali po principu lojalnosti i pripadnosti a ne po principu zakona. Upravo zato slučaj Medenica ima mnogo šire implikacije od same krivične odgovornosti pojedinaca. On otvara pitanje koliko su institucije zaista bile autonomne, koliko su bile pod uticajem neformalnih centara moći. Za bezbjednosni sektor ključna dilema je jednostavna – ko je imao interes i kapacitet da informacije iz sistema prenosi van njega“, upitao se Đurović pitajući se i da li su to pojedinci koji su djelovali iz lične lojalnosti zbog političkog uticaja ili zbog materijalne koristi.

Dodaje da odgovor na ovu problematiku ne predstavlja samo pravosudni izazov već i test sposobnosti države da raskine sa praksama koje su godinama potkopavale povjerenje javnosti u institucije.

„Ukoliko se kroz istragu indetifikuju konkretni kanali curenja informacija, to bi mogao biti početak ozbiljnog suočavanja sa fenomenom neformalnih mreža unutar sistema. U suprotnom ostaje prostor za sumnju da dio struktura koje su oblikovale sistem i dalje ima kapacitet da utiče na tok osjetljivih postupaka. Zato slučaj Medenica više nije samo običan slučaj pravosudnog ekcesa. On je bezbjedonosni i politički test zrelosti institucija Crne Gore“, zaključio je Đurović za Borbu.