Predavanje istoričara Ognjena Karanovića na temu „Rat Srbije i Crne Gore protiv Osmanlijskog carstva 1877–1878. godine – Srpsko-muslimanski odnosi u Bosni i Hercegovini u XIX vijeku” održano je 5. februara 2026. godine.
Karanović ističe da je druga faza rata Srbije i Crne Gore protiv Osmanlijskog carstva 1877. godine donijela značajne vojne uspjehe i teritorijalne dobitke za obje države. I Srbija i Crna Gora pokazale su veću vojnu organizovanost i efikasnost u odnosu na prethodnu godinu.
„Crna Gora je gotovo bez prekida vodila rat protiv Osmanlijskog carstva do primirja u periodu od novembra 1876. do aprila 1877. godine. Nakon što je Rusija 24. aprila 1877. započela rat sa Osmanlijama, Crna Gora se dva dana kasnije pridružila ruskoj strani i nastavila ratne operacije. Njen raspored snaga ostao je sličan kao u prvoj fazi rata. Iako je Turska napala Crnu Goru sa tri pravca, crnogorske snage su uspješno odbranile ključne gradove kao što su Nikšić, Ulcinj i Bar, uz istovremeno teritorijalno proširenje.
Srpske snage su bile organizovane u pet korpusa, ističe Karanović, sa glavnim pravcem dejstva ka jugoistoku. Osnovni ciljevi bili su osvajanje Niša, oslobođenje Vranja i Pirota, kao i prodor ka zapadnim djelovima današnje Bugarske radi pružanja pomoći ruskim snagama kod Plevne. Za razliku od 1876. godine, ova faza rata donijela je Srbiji veći vojni uspjeh“, kaže predavač.
On napominje i da je političkim dogovorima velikih sila, prije svega Austrougarske i Rusije, Srbiji i Crnoj Gori bilo zabranjeno napredovanje ka Bosni i Hercegovini, te su njihove vojne aktivnosti bile ograničene na istočne i jugoistočne pravce.
„Ukupno posmatrano, druga faza rata 1877. godine predstavljala je značajan korak ka jačanju položaja Srbije i Crne Gore i doprinijela je slabljenju osmanlijske vlasti na Balkanu.
Naposletku, i Srbija i Crna Gora su čekale okončanje rata i potpisivanje mira, prvo u San Stefanu, a onda i u Berlinu, koji je trebalo da opredijeli i sudbinu Zapadnog Balkana, što će se naposljetku porazno završiti“, zaključuje Karanović.
