Tjelesna temperatura se smatra povišenom kada prelazi vrijednost koju centar za termoregulaciju u dijelu mozga – hipotalamusu – određuje kao „normalnu“. Ova uslovno normalna temperatura razlikuje se od osobe do osobe i obično se kreće u rasponu od 36,6 do 37 stepeni Celzijusa.
Povišena tjelesna temperatura je reakcija organizma na napad patogena. Ovo stanje može biti praćeno simptomima kao što su groznica i bolovi u tijelu.
Kategorije vrijednosti temperature
Kada ljekari govore o vrijednostima temperature, obično ih dijele u sljedeće kategorije:
-
subfebrilna – od 37,3 do 38 °C
-
febrilna – od 38,1 do 39 °C
-
visoko febrilna – od 39,1 do 41 °C
Ako je temperatura iznad 41 °C, tada govorimo o hipertermiji.
Raste uvečer i nestaje ujutru
Povišena tjelesna temperatura u popodnevnim satima posebno zabrinjava roditelje male djece, kod kojih se temperatura često vraća uvečer, ali značajno utiče i na život odraslih. Iako nestaje ujutru, večernja temperatura remeti san, što utiče na raspoloženje narednog dana, a ako traje duže, javljaju se i umor, bolovi u mišićima i pospanost.
Povećana aktivnost hipotalamusa
Groznica koja nestaje ujutru često je rezultat povećane aktivnosti hipotalamusa tokom prirodnih ciklusa sna. Ovaj dio mozga reguliše tjelesnu temperaturu i može da izazove njen porast dok se tijelo bori protiv blažih infekcija, poput prehlade.
Hipotalamus postaje aktivniji tokom noći, što može dovesti do povećanja tjelesne temperature tokom spavanja. Pored toga, zbog normalnog metabolizma, očekivano je da se tjelesna temperatura povećava tokom dana. Temperatura dostiže vrhunac tokom noći, što može dovesti i do pojačanog znojenja.
Noćne temperature rijetko ukazuju na ozbiljan zdravstveni problem i najčešće su povezane s infekcijama. Međutim, ako noćna temperatura traje duže od tri dana, potrebno je da se obratite ljekaru, jer ove termičke oscilacije ponekad mogu biti znak i hroničnih bolesti.
Najčešći uzroci temperature koja raste uvečer i nestaje ujutru
Virusne infekcije
Tjelesna temperatura izazvana virusima može porasti i do 40 stepeni. Iako može trajati tokom cijelog dana, temperatura je obično viša popodne i uvečer. Virusna groznica može biti praćena i drugim simptomima, kao što su curenje iz nosa, groznica, glavobolja, bolovi u mišićima i zglobovima, umor, gubitak apetita, osip na koži, crvenilo očiju i drugi simptomi.
Alergijske reakcije
Noćne temperature često su uzrokovane alergijom na lijekove. Pored terapijskog dejstva, lijekovi mogu izazvati i neželjene efekte ili stupiti u interakciju s drugim lijekovima, što dovodi do alergijskih reakcija. Neki od simptoma uključuju visoku temperaturu, crvenilo kože i otoke. Ako se stanje pogorša, potrebno je odmah potražiti medicinsku pomoć.
Infekcija urinarnog trakta
Povišena temperatura u popodnevnim satima može biti znak infekcije urinarnog trakta. Ovo stanje nastaje ulaskom bakterija u urinarni trakt kroz uretru. Pacijent može imati visoku temperaturu, učestalo mokrenje i osjećaj peckanja prilikom mokrenja.
Infekcije respiratornog trakta
Noćna temperatura je jedan od tipičnih znakova infekcija respiratornog trakta. Može biti u pitanju infekcija jednjaka, grkljana ili bronhija.
Infekcije kože
Prema mišljenju stručnjaka, svaka infekcija može izazvati povišenu temperaturu, a naročito infekcije kože. Rano liječenje ovih infekcija zaustavlja groznicu i sprečava druge zdravstvene rizike.
Upala
Upala izaziva porast tjelesne temperature, što dovodi do visoke groznice koju je često teško sniziti.
Poremećaji vezivnog tkiva
Bolesti vezivnog tkiva, poput reumatoidnog artritisa, mogu izazvati groznicu. Pored toga, pacijenti mogu osjećati bolove u zglobovima, ukočenost i trnjenje u ekstremitetima.
Stres
Umor i stres tokom dana mogu dovesti do noćne groznice. Neophodno je prilagoditi način života i ishranu kako bi se spriječili iscrpljenost i slabljenje imunog sistema.
Meningitis
Meningitis je ozbiljno i po život opasno stanje. Pored visoke temperature, javljaju se jaki bolovi u glavi, iscrpljenost, mučnina, napadi, pa čak i koma.
Bolesti jetre
Stanja kao što su hepatitis, fibroza jetre i rak jetre mogu izazvati povišenu temperaturu u popodnevnim satima. Virusi mogu oštetiti funkciju jetre i uticati na žučne kanale. Kao posljedica, funkcija jetre slabi, a njena sposobnost da eliminiše toksine se smanjuje. Vremenom, nakupljanje toksina u organizmu može dovesti do groznice.
(MONDO)
