Refrerendum se smatra vrhunskim izrazom demokratije i neposrednom voljom naroda da zaokruži „za“ ili „protiv“. Za razliku od izbora, refrendum je jednostavniji mehanizam koji imaju građani kao nosioci suvereniteta države. Termin refrendum u Crnoj Gori, automatski odmah podsjeća na tenzije koje su vladale 2006.godine, na postrefrendumsku sumnju o ispravnosti postupka i „kupovinu glasova“. Izrodio je i „BIjelu knjigu“ koja dokumentuje na stotine i stotine nepravilnosti tokom refrendumskog dana 21.maja 2006.godine. No, ipak on je obavezujući.
Tako bi trebalo. Ali u Crnoj Gori se tako ne dešava. Zato imamo paralelnu demokrtaiju Vlade i Glavnog grada Podgorica (koji je gle čuda baš 02.aprila 1992.godine promijenio ime iz Titograda u Podgoricu upravo putem refrenduma).
Po potrebi, Glavni grad ima kreativno tumačenje ustavnih normi, pa im je referendum malo obavezujući, malo neobavezujući. Refrendum u Zeti je na pragu, Glavni grad od jednog čvrstog isključivog i neumoljivog stava polako počinje da povlači ručnu kočnicu. Još se koprca, ali isto pomalo pokušava i da nudi ono što im do sada nije padalo napamet. Idu čak dotle da Zećanima nude (što im do sada nije padalo napamet) da se priključe na kolektor koji se gradi na njihovoj teritoriji. Apsurd apsurd stiže.
Zećani se neće buniti ako Podgoričani organizuju refrendum za svoju teritoiju
Pitanje svih pitanja je kako Podgorica može da naredi drugoj opštini, u ovom slučaju Zeti, šta treba da radi. Ok, to pokušavaju već određeno vrijeme, ali kako vrijeme prolazi valjda su podgorički čelnici shvatili i da ne mogu „udariti“ na volju građana iskazanu putem najvećeg demokratskog mehanizma – referenduma.
Svjedočimo protivljenju jednog dijela vladajuće političke strukture održavanju refrenduma iako listom kažu da su refrendumske odluke nešto slično Svetom pismu. Ne daj Bože, da neko premijeru Milojku Spajiću ili gradonačelniku Podgorice Saši Mujoviću sada zatraži preispitivanje odluke referenduma iz 2006.godine. Vjerovatno bi salva reakcija bila da to nikome i ne smije pasti na pamet. Zato uvjeravaju građane da je neobavezujući zetski refrendum, iako i sami znaju da jeste obavezujući. Za Opštinu Zeta. Onu opštinu koja odlučuje o svojoj teritoriji. Za građane one opštine koje decenijama truju razni bazeni crvenog mulja, glinice i mnogo toga drugoga. I sada kada Zećani jasno kažu da neće dozvoliti gradnju Kolektora na svoj teritoriji, Podgorica se buni. Nemaju Zećani ništa protiv da Podgoričani grade i kolektore i spalionice i što god hoće na svojoj teritoriji, s refrendumom ili bez u Podgorici.
U Švajcarskoj i po četiri refrenduma godišnje
U Švacarskoj je samo tokom prošle godine organizovano četiri referenduma, a u ovoj godini tri, i svi oni imaju obavezujući karakter bilo na državnom ili kantonalnom nivou. Švajcarci su na refrendumu izglasali 13 penziju za penzionere, izjasnili se protiv povećanja starosne granice za odlazak u penziju, te socijalne teme, ekološke, komunalne, zdravstvene, finansijske teme, ali i odluka o finansiranju Eurosonga. U ovoj godini Švajcarci su na refrendumu glasali o evođenju elektronskog identiteta, ukidanju taksi i poreskoj i fiskalnoj politici, te o obaveznoj vcivilnoj službi za žene.
