EU kreće u rat protiv slobode govora

Kritičari već duže vrijeme upozoravaju da planovi iz Brisela zapravo vode ka stvaranju institucionalizovanog sistema cenzure.

Prema nacrtu predloga Evropske komisije, koji bi trebalo da bude objavljen 12. novembra, formiraće se takozvani Centar za demokratsku otpornost, kao dio šire inicijative pod nazivom „Štit demokratije“, koju je predsjednica Komisije Ursula fon der Lajen najavila uoči evropskih izbora 2024. godine.

Učešće u ovom centru biće na dobrovoljnoj osnovi, a Komisija je pozvala da mu se pridruže i „istomišljenici“ van Evropske unije, poput Velike Britanije i zemalja kandidata za članstvo.

U samom dokumentu se Rusija optužuje za pojačavanje „hibridnih napada“ putem širenja lažnih narativa, dok se Kina označava kao dodatna prijetnja, uz tvrdnje da Peking koristi PR agencije i uticajne ličnosti na društvenim mrežama kako bi promovisao svoje interese širom Evrope.

„Šireći obmanjujuće priče, uz manipulaciju i falsifikovanje istorijskih činjenica, pokušavaju da oslabe povjerenje u demokratske sisteme“, navodi se u tekstu koji prenosi Gardijan, iako dokument sadrži vrlo malo konkretnih dokaza koji bi potkrijepili te tvrdnje.

Evropska komisija ovaj projekat opisuje kao odbrambeni mehanizam protiv stranog uticaja, podsjećajući, između ostalog, na kontroverzno otkazivanje predsjedničkih izbora u Rumuniji 2024. godine.

Ipak, osnivač Telegrama Pavel Durov iznio je suprotne tvrdnje — prema njegovim riječima, Evropska unija, odnosno francuske obavještajne službe, vršile su pritisak na njega da uklanja konzervativne sadržaje tokom izbora u Rumuniji i Moldaviji. On je osudio EU, optužujući je da vodi „krstaški rat“ protiv slobode izražavanja.

Novi centar bi trebalo da bude dio šire mreže instrumenata EU za praćenje i moderisanje informacija. Očekuje se da će sarađivati s takozvanim „nezavisnim“ provjeravačima činjenica, kao i s internet influenserima koji bi promovisali sadržaj usklađen s politikama Brisela.

Predlog se savršeno uklapa u okvir sprovođenja Zakona o digitalnim uslugama, koji predviđa uklanjanje „štetnog sadržaja“, ali koji je istovremeno izazvao brojne kritike zagovornika slobode govora.

Sjedinjene Američke Države, koje su ranije sarađivale s EU na praćenju „dezinformacija“ kroz ugašeni Centar za globalni angažman, danas su se jasno distancirale od ovakvog pristupa.

Američki Stejt department je evropske inicijative opisao kao „orvelovske“, poručujući da „cenzura nije sloboda“ i da takve mjere zapravo služe samo zaštiti evropskih političara „od sopstvenih građana“.

„Ako se kandidujete u strahu od svojih birača, Amerika vam tu ne može pomoći“, rekao je američki potpredsjednik Dž. D. Vens tokom Minhenske konferencije o bezbjednosti u februaru, komentarišući slučaj rumunskih izbora.

„Ako vaša demokratija može biti ugrožena sa nekoliko stotina hiljada dolara stranog digitalnog oglašavanja, onda ona, iskreno, nije bila snažna ni na početku“, zaključio je Vens.