Piše: Kasper
Na sjeveru Crne Gore, u kotlini gdje se magle prepliću sa brdima, leže Pljevlja – grad koji čuva slojeve istorije dublje od većine balkanskih gradova. Pljevlja su kroz vjekove bila i ostala srpski duhovni i kulturni prostor, mjesto gdje su srpske zadužbine, monasi i velikani ispisivali stranice koje i danas svjedoče o postojanju i istrajnosti jednog naroda.
Zemlja manastira i zadužbina
Nadomak grada, u tihom i zelenom okruženju, uzdiže se manastir Sveta Trojica Pljevaljska – jedan od najdragocjenijih duhovnih stubova Srpske pravoslavne crkve. Podignut u XVI vijeku, na temeljima starijeg srpskog hrama, ovaj manastir bio je više od svetinje: bio je škola, riznica i skrovište srpske pismenosti pod turskim jarmom. U njegovim zidinama djelovao je monah Gavrilo Trojičanin, hroničar i prepisivač čije su knjige dragulji naše kulture.
Na obali rijeke Tare, u selu Premćani, nalazi se manastir Dovolja, zadužbina kralja Stefana Uroša II Milutina. Podignut krajem XIII vijeka, ovaj manastir pripada raškog stilu Nemanjića i predstavlja svjedočanstvo da je i najudaljeniji kamen u pljevaljskom kraju dio šire srpske državne i duhovne cjeline. U narodu se vjeruje da je upravo Milutin lično boravio u ovim krajevima, pomažući obnovu svetinja.
Uz njih, tu su i Crkva Svetog Nikole u Pljevljima, Crkva Svetog Georgija u Kovačevićima, te Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Potpeću – hramovi koji su preživjeli vjekove promjena, ali nijesu izgubili svoj lik ni smisao. Sve te svetinje čine mrežu koja drži duhovni identitet Pljevalja neraskidivo vezanim za srpsku pravoslavnu tradiciju.
Pljevljska gimnazija „Tanasije Pejatović“
Pljevljska gimnazija „Tanasije Pejatović“ je najstarija gimnazija u istorijsko-geografskoj oblasti Stare Hercegovine i Stare Srbije, kao i u hrišćanskim nahijama Bobovci, Drobnjaci, Jezera i Šaranci.
Osnivanje Srpske gimnazije u Pljevljima 1901. godine predstavlja značajan istorijski podatak o prosvećenom i kulturnom životu ne samo u samim Pljevljima i pljevaljskom kraju, nego i u cijelom Potarju i Polimlju. Gimnazija je bila i ostala stub obrazovanja i čuvar srpske pismenosti, školujući generacije koje su sačuvale i širile duhovne i kulturne vrijednosti srpskog naroda u ovom kraju.
Grad znamenitih Srba
Iz Pljevalja potiče niz ljudi čije su biografije ispisane u srpskoj istoriji i kulturi.
Najprije, patrijarh Varnava (Petar Rosić) – rođen 1880. godine, koji je vodio Srpsku pravoslavnu crkvu u teškim vremenima između dva svjetska rata. Bio je simbol otpora i duhovne čvrstine, i jedan od najčasnijih poglavara u istoriji SPC-a.
Iz istog grada potekao je i Bogdan Tanjević, legendarni košarkaški trener, čovjek koji je jugoslovensko ime pronio po cijelom svijetu.
Tu je i Nenad Peruničić, rukometni velikan, kao i Lazar Komarčić, književnik i vizionar iz XIX vijeka, jedan od začetnika srpske fantastike.
Ne smijemo zaboraviti ni Gavrila Trojičanina, monaha i pisca koji je iz manastirskih ćelija Pljevalja širio svjetlost srpskog pisma.
Prema popisu stanovništva iz 2023. godine, 66,41% stanovnika Pljevalja izjasnilo se kao Srbi, što jasno pokazuje da je i danas grad duboko vezan za srpski identitet, tradiciju i kulturu. Ovaj podatak dodatno potvrđuje istorijsku i duhovnu kontinuitet srpstva u ovom kraju.
Istorijski put – od srpske države do Crne Gore
Pljevlja su u srednjem vijeku pripadala srpskoj državi Raškoj, a kasnije i carstvu Nemanjića.
Kroz to doba ovdje su građene crkve, osnivani manastiri i oblikovan prostor koji je bio dio srpskog istorijskog jezgra.
Tek nakon pada srpske srednjovjekovne države, kraj je dospio pod Osmansko carstvo, ali srpski duh nikada nije iščezao.
U Prvom balkanskom ratu 1912. godine, srpske trupe oslobodile su Pljevlja od turske vlasti, i grad je, kao takav, ušao u sastav Crne Gore.
Pljevlja – svjetionik srpske duhovnosti
Danas, kad se često zaboravlja porijeklo i identitet, Pljevlja su podsjetnik da postoji mjesto gdje su vjekovi srpske istorije uklesani u kamen.
Ovdje su se prepisivale knjige kad je pismenost bila grijeh, gradile crkve kad je to bilo zabranjeno, i čuvala vjera kad su svi mislili da je ugašena.
Pljevlja nijesu samo tačka na karti – ona su simbol trajanja srpstva, svjedok da korijen nikada ne može istrunuti ako se čuva u zemlji natopljenoj vjerom, žrtvom i imenom Svetog Save.
(Mišljenja i stavovi iz rubrici Kolumne/Drugi pišu nijesu nužno stavovi redakcije Borbe)
Turci su osnovali Pkjevlja i nazvali ga Taslidza, do 91 godine na svim popiaima je bilo najvise Crnogoraca dokle ih crkva srbije nijezarazila srpstvom!
A prije komunistickih pretecih oznasko -udbaskih prevarnih popisa svi pravoslavci su bili Srbi !
1901 osnavana je Gimnazija u Pljevljima i nazvana Srpska Gimnazija , zasto nije nazvana crnogorska ?
Pljevlja su prvi put u Crnoj Gori 1913 ,srpska vojska ga je oslobodila 1912 od Turaka i 1913 poklonijìla Crnoj Gori.
A sto se tice popisa pa oni u sred Cetinja na Popisu 1909 izjasnjavaju se kao Srbi a kamoli u Pljevljima koje nikad prije 1913 nije bilo dio CG ni Zete ni Duklje nago Raske i Stare Srbije.
U Zakoniku Knjaza Danila iz 1855 pise da u tadasnjoj Staroj CG ,clan 92 zive Srbi .
Grad koji su osnovali Turci, Taslidza!
U Dubrovackim izvorima se pominje pod imenom Pljevlja1430 kao trg. A u prvom turskom poreskom popisu -defteru ima 110 hriscanskih kuca . Nema ni jedne jedine muslimanske kuce.
Kad su to Pljevlja bila u srbiji, samo onako pitam????
Mozda citav srednji vijek npr. Kao i sva ostala danasnja Crna Gora.
Stara Srbija je i Pljevlje i Niksic Herceg je Austriski izraz Pravilno je Srbija odnosno stara Srbija sva Crna gora je Srbijanska Teritorija
Pljevlja su bile dio Srpske srednjevijekovne drzave do propasti drzave Nemanjica 1371 onda ulazi u posjed mocne porodice Kosaca koji su bilo dio Bosne kojom je vlada Krlaj Srba Bosne i primorja Stefan Tvrtko .Kasnije Pljevlja su dio Vojvodstva od Svetof Save kojim vlada Vojvoda-Herceg Stefan Vukcic Kosaca i tako do pada pod Turke 1463 kada se on povlaci u Herceg Novi .
1912 oslobadja ga srpska vojska od Turaka i 1913 predaje ga bratskoj Crnoj Gori.
Ko oslobodi Pljevlja od Turaka ne napisaste ?
Ko je oslobodio Pljevlja od Okupatora i domaćih izdajnika četnika za vrijeme drugog svjetskog rata ?
Hvali vam podataka ovdje .
1. Srbi, 2. Srbi u gradjanskom ratu
Rade, Pljevlja je oslobodila srpska vojska 1912 a u sastavu Crne Gore je od 1913.
…..jos da dodam Pljevlja su 1913 po Londonskom mirovnom dogovoru pripala Crnoj Gori kao dio Stare Hercegovine koja je usla u sastav CG 1878 po berlinskom kongresu ,ali vec 1915 okupirani od Austrougarske a 1918 srpska vojska ga oslobadja i ulazi u sastav Kraljevine SHS.
Za vas i sve koji falsifikujete istoriju PV su 1912 oslobodili Crnogorci! Vaša Srpska vojska je ušla u grad 2 sata kasnije pošto je slavlje bilo završeno. Crnogorci su u borbi sa turskim askerom na karaulama na Tari rijeci imali i poginulih i ranjenih boraca. A pošto su Crnogorci išli da oslobode i Rožaje, Plav i Metohiju i oslobodili, mirovnom koferencijom CG su pripala PV i Rožaje i Plav. PV su bila naselja Ilira, pa Rimski grad Municipijum, pripadala Duklji da bi Srbi okupirali,, braću,, i 200 godina vladali. Crnogorci su se borili za slobodu PV i ginuli kao i 1941, 265 Crnogoraca je dalo život za slobodu PV, a vi lažima možete sve. Kako vi reče Dobrica Ćosić, Laž je Srbska potreba i hrana!!
Srpska ptica, srpska riba, srpska planina, srpski cevapi, srpski vazduh, srpska crkva, srpska voda ….
Riboje neznam za ptice i ribe ,ali ti je Srpska Gimnazija osnovana 1901 u Pljevljima a recimo blizu mora kad vec spominjes ribe u Baru je osnovana Srpska Biblioteka 1881,
a u Kotoru 1839 Srpsko pjevacko drustvo.
Srpska zakladna pomorska skola osnovana je u Srbini ,Herceg novi 1825 a 1867 obnovljena i prosirena…itd itd
Pljevlja i Bijelo Polje su komunisti poklonili Crnoj Gori 1945g
Malo morgen braco Srbi. Sve vam je nesto malo. Ako tako nastavite ostacete i bez jos nekih djelova Srbije. Nista ce biti Kosovo. Ostacete na Beogradski pasaluk