Dok bezbjednosne tenzije na istoku Evrope ne jenjavaju, u Gruziji i Turskoj su započele obimne multinacionalne vojne vježbe pod nazivom „Agile Spirit 2025“ („Čvrst duh“), u organizaciji NATO saveza i partnera. Vježbe se održavaju svega nekoliko desetina kilometara od granice sa Rusijom i trajaće do 6. avgusta.
U pitanju je 12. po redu izdanje ovog manevra, koji posljednjih godina sve otvorenije poprima i politički karakter.
Glavna tačka održavanja u Gruziji je baza Krtsanisi, nadomak Tbilisija, gdje se nalazi Zajednički centar za obuku i evaluaciju Gruzija–NATO (JTEC). U Turskoj je prvi segment vježbi počeo 21. jula, u vazdušnoj bazi kod Adane.
U vježbama učestvuju Sjedinjene Američke Države, Poljska, Njemačka, Italija, Grčka, Moldavija, Rumunija, Bugarska, Slovačka, Litvanija, Ukrajina i domaćini — Gruzija i Turska. Kao zvanični posmatrači, vježbe prate i predstavnici Jermenije i Japana, što dodatno proširuje diplomatski domet ove operacije. Komanduju brigadni general Koba Grigolia, kao predstavnik gruzijske strane, i pukovnik Vilijam Koks iz Nacionalne garde američke savezne države Džordžija.
Manervi obuhvataju niz scenarija — od simulacija komandovanja i upravljanja u kriznim situacijama, do terenskih taktičkih operacija sa bojevom municijom i učešćem jedinica za specijalne zadatke. Pored Krtsanisija, aktivnosti se sprovode i na poligonima u Vazijaniju, Muhrovaniju i Noriju.
Ono što ovu vježbu izdvaja od prethodnih jeste geopolitički kontekst u kojem se odvija. Naime, prisustvo američkih i evropskih snaga na samoj periferiji ruske sfere uticaja šalje otvorenu poruku — NATO ne samo da ne odustaje od dalje projekcije sile u postsovjetskom prostoru, već to čini u trenutku kada su odnosi sa Moskvom na najnižem nivou u posljednjih nekoliko decenija.
Nije zanemarljivo ni učešće Ukrajine, države u ratnom sukobu sa Rusijom, kao aktivnog partnera u ovim vježbama, što dodatno naglašava provokativni potencijal čitave operacije. Prisustvo Jermenije kao posmatrača, zemlje koja formalno pripada Organizaciji dogovora o kolektivnoj bezbjednosti (ODKB), koju predvodi Moskva, takođe otvara pitanja o daljem odstupanju Jerevana od ruskih savezničkih veza.
Iako zvaničnici insistiraju na tome da je riječ o „vježbi interoperabilnosti i saradnje“, geografija i učesnici govore drugačije. Ovo je poruka – i vojna i simbolička – da Zapad ne odustaje od prostora Kavkaza, niti od vojne integracije onih država koje Rusija doživljava kao zone svog tradicionalnog uticaja.
(Politika)
