Britanski i američki izviđački avioni su istog dana letjeli iz Ujedinjenog Kraljevstva ka Rusiji, približavajući se njenoj teritoriji sa dvije različite strane, prema podacima o letu koje je analizirao Newsweek.
U ponedjeljak je britanski izviđački avion RAF-a RC-135W poletio iz vazduhoplovne baze Vadington u Engleskoj i kružio oko obale Murmanska, ruskog arktičkog grada i važne morske luke, prije nego što se vratio. Istovremeno, američki RC-135V Rivet Joint, označen kao „JAKE17“, poletio je iz baze Mildenhol u Safoku i preletio područje oko ruske enklave Kalinjingrad, koja se nalazi između Litvanije i Poljske – članica NATO-a.
Oba leta su izvršena bez kršenja ruskog vazdušnog prostora.
Riječ je o avionima proizvođača Boeing, dizajniranim za prikupljanje obavještajnih podataka (SIGINT). Prevoze više od 30 članova posade, uključujući stručnjake za elektronsko ratovanje i obavještajne oficire. Ovi letovi dolaze u vrijeme rastućih tenzija između NATO-a i Rusije, posebno nakon nedavnih incidenata u kojima su ruski avioni „prešli“ vazdušni prostor NATO-a, kao i nakon novih najava SAD i njihovih saveznika o povećanoj vojnoj pomoći Ukrajini.
Prema pisanju Newsweeka, let RC-135W je zabilježen na platformi Flightradar24, a ruta je vodila od Engleske preko Norveške, Švedske i Finske do Barencovog mora i blizu Murmanska. Povratni let je išao duž obale Skandinavije, sletjevši nazad u bazu oko 18.38 po lokalnom vremenu.
Američki avion „JAKE17“ preletio je iznad Holandije, Njemačke, Poljske i Litvanije tokom svog sedmočasovnog leta prije nego što je obletio Kalinjingrad, geostrateški važnu teritoriju koja bi mogla postati žarište u potencijalnom sukobu između NATO-a i Rusije. Bezbjednosni analitičar platforme Iks koji koristi korisničko ime @MeNMyRC1 rekao je za Newsweek da su takvi letovi bili uobičajeni tokom Hladnog rata, kada je Sovjetski Savez imao mnogo moćniju mornaricu i vazduhoplovstvo.
Danas su takvi letovi mnogo rjeđi i obično se poklapaju sa vojnim vježbama ruske mornarice, čija je trenutna snaga „samo sjenka nekadašnjeg ja“.
Prije nekoliko dana, američki izviđački avion je takođe letio oko Kalinjingrada, nakon što je preletio cijelu Evropu i baltičke države. Avioni kompanije Rivet Joint redovno patroliraju oko istočnog krila NATO-a i blizu Crnog mora i Krima – poluostrva koje je Rusija anektirala od Ukrajine 2014. godine.
Kako je ranije rekao vanredni profesor bezbjednosnih studija na Akademiji Rabdan u Abu Dabiju Oli Suorsa, flota američkih izviđačkih aviona je pod velikim pritiskom zbog brojnih globalnih zadataka – od granice SAD i Meksika do Bliskog istoka i Istočne Evrope.
Britansko Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo takođe često šalje svoje izviđačke avione oko Kalinjingrada i istočnih granica NATO-a. Krajem prošlog mjeseca, jedan od ovih aviona je viđen kako kruži Crnim morem nakon misije u blizini Kalinjingrada.
„Čitava oblast Barencovog mora je redovno bila pokrivena ovim letovima tokom Hladnog rata, kada je Sovjetski Savez imao jaku mornaricu i vazduhoplovstvo“, komentarisao je korisnik @MeNMyRC1 pored mape leta britanskog RC-135W koju je objavio na Iksu.
(B92)
