Dukljanski montenegrini pročitajte i naučite ponešto!

Piše: Jovan Markuš

DIOKLIJA – ZEMLJA SLAVE BOŽIJE

OKO TERMINA DIOKLIJA I DUKLJA

Kao naziv poznat učenijem sloju Crkvenih ljudi, izraz „Dioklija“ u jelinskom izgovoru, bio je upotrebljavan u književnom srpskom jeziku (sa nekolikim svojim izvedenicama – “Dioklitija“, „diokltijski“. „Dioklijani“) tokom čitavog Srednjeg vijeka, kao jedina oznaka pomenutog geografsko-istorijskog pojma. Teku dvadesetom stoljeću, kako ćemo pokazati, naporedo sa njom pojaviće se vulgarizam, u narodskom izgovoru iskrivljeni, kroatiziran noblik – „Duklja“ koji će je,progresivno je istiskujući iz književne upotrebe, do kraja dvadesetog vijeka, zaslugom. u prvom redu. Novije srpske (!) istoriografije, do zanemarljivosti potisnuti i sobom zamijeniti.

Tako naša Pravoslavna Crkva, po svome višem razumu,aktualizujući ovu ranohrišćansku episkopsku titulu u dvadesetiprvom vijeku i na ovom planu obnavlja izgubljeno pamćenje narodno i, vraćajući ga istini, još jednom potvrđuje da oni koji Bogu ostaju vjerni u malome, u ovom slučaju – u malim stvarima svoje nepatvorene istorijske samosvijesti, bivaju vjerni Bogu i u velikome. tj. u istinama i djelima prave vjere Jedne, Svete i Apostolske Crkve čijim se duhovnim čedima nazivaju.

Kao što pokazuje 3. Izdanje Vukovog “Riječnika“ iz 1848. Fototipski kao 4. Izdanje obnovljeno u Beogradu 1935. kroato- albanoidni toponim „Duklja“ nije postojao u narodnom jeziku srpskom do 19. stoljeća. Svijest o njegovom mogućem značenju mogla je u Vukovo vrijeme, kada se na talasima „ilirskog jugoslovepstva“ ova riječ kroz naučne rasprave o novomi zdanju „LJetopisa prezbitera barskog”, kojije, nažalost, kod nas ostao poznatiji pod imenom „LJetopis popa Dukljanina“ neprimjetno infiltrira u srpski književni jezik, biti svedena na nekolike. srazmjerno uske predstave.

(Mišljenja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)