Pulverizacija energetske tranzicije

Piše: Daniel Wetzel, šef privredne redakcije WELT

Kolaps snabdijevanja električnom energijom na Iberijskom Poluostrvu pulverizirao je fundamentalne principe energetske tranzicije. Operateri mreže i energetski eksperti slažu se da je višak solarne energije u kombinaciji sa nedostatkom konvencionalnih elektrana najvjerovatnije bio glavni uzrok za sveopšti krah. Prvi nestanak struje u eri zelene energije pokazuje rizičnost lijevog brzopletog zaokreta sistema snabdijevanja od kontrolisanih elektrana ka decentralizovanoj, vremenskim uslovima podložnoj i zavisnoj proizvodnji električne energije.

Ekspanziju solarne i energije vjetra uvijek je pokretao argument da je „decentralizovana“ proizvodnja električne energije sama po sebi bezbjednija od sistema zasnovanog na velikim elektranama. Ovom tvrdnjom, protagonisti obnovivih izvora energije i zeleni profiteri u Njemačkoj i Španiji uspješno su napali nuklearnu energiju, kojoj se nije moglo suprotstaviti argumentom “zaštite klime”. Špansku katastrofu sada na društvenim mrežama nazivaju „Černobilom obnovivih izvora energije“.

Što jeste poentirano pretjerivanje – ali istina je i da je nestanak solarne energije na Iberijskom Poluostrvu odnio više života nego nesreća u nuklearnoj elektrani Fukushima Daiichi. Argument antinuklearnih aktivista da se rizici nuklearne energije ne mogu osigurati više ne drži vodu: očigledno je da ni energetski sistem zasnovan na obnovivim izvorima energije nije bezbjedan. Samo sticajem srećnih okolnosti je nestanak struje bio je ograničen na Iberijsko Poluostrvo. Šteta je mogla biti milijardama evra veca.

Evropska uvezana mreža duga 530.000 kilometara je krhak sistem u kome se frekvencija mora stalno održavati na tačno 50 Hertza. Flatt-struja iz energije vjetra i sunca prosto ne dopušta operaterima mreže da održe ovu frekvenciju. Njemačka je takođe jedva izbjegla „Brownout“, prestepenicu Blackouta. Do sada su konvencionalne elektrane obezbjeđivale stabilnost frekvencije u mreži inercijom svojih rotirajucih generatora. Od kada su elektrane na ugalj i nuklearne elektrane na zahtjev ljevičarskih Zelenih kolektivno isključene, operateri mreže zamjenjuju ovu nedostajucu „trenutnu rezervu“ invertorima. Da li su oni prava zamjena, ostaje da se rasčisti nakon incidenta u Španiji.

Po zakonu, njemačka crveno-zelena Savezna Vlada je trebalo da podnese izvještaj o posledicama ukidanja termoelektrana do avgusta 2022. Što do danas nije uradila. Analiza Savezne Agencije za Mreže o bezbjednosti snabdijevanja puna je konjunktiva „bi“, „mogli bi“, „možda bi“ itd. I iscrpljuje se u lapidarnom “argumentu” da ce snabdijevanje električnom energijom biti bezbjedno ako Savezna Vlada učini sve što je moguce da ga obezbijedi. To pokazuje da političari kroz energetsku tranziciju lete kao guske kroz maglu. Predlog zakona o vanrednim situacijama „kako bi se izbjegli viškovi u proizvodnji električne energije“, koji je nedavno predstavila smijenjena ali i dalje aktuelna crveno-zelena lijeva vlada, svjedoči buđenju panične svijesti o opasnostima koje se kriju u  „solarnom turbu“ još uvijek ministra za energiju, šefa njemačkih Zelenih Roberta Habecka.

Ono što je sada potrebno jeste moratorijum na širenje solarne energije dok ne postane jasno da li je i čime obuzdan njen potencijal kreiranja sveopštih blackouta. Cilj udvostručavanja njemačkih solarnih kapaciteta za samo pet godina trebalo bi ukloniti iz ljevičarskog Zakona o Obnovivim Izvorima Energije. Jer se prvo ekspertski moraju ispuniti tehnički preduslovi mreže prije nego što se ponovo može razmotriti širenje solarne energije. Njemački operateri mreže i elektrana ovo zahtijevaju već mjesecima.

Na šta se u lijevoj Njemačkoj niko ne osvrće. Nakon 20 godina stalnog bombardovanja „studijama“ ekoloških organizacija poput lobističke zelene Agora Energiewende, SPD je zaglavljen u silosu mentaliteta politike zelene energije. Čak i CDU/CSU izbjegava sukob sa medijski moćnim nevladinim organizacijama iz oblasti klime, koje bi odmah preko svojih uslužnih medija skandalizovale moratorijum na solarnu energiju.

CDU/CSU ni sekunda ne razmišlja koje političko-bezbjednosne posledice bi u današnjoj i ovakvoj Njemačkoj imalo kad bi, ne daj Bože!, nestalo struje na 24h u cijeloj državi. Pod vladom CDU.