Prvi april – Svjetski dan šale, ko kome danas vjeruje?

Mnogo toga nas na svijetu deli, ali jedna stvar koja ne poznaje granice jeste ljudska želja za smijehom i šalama. Prvi april jeste poznat po tome što ima iznenađujuće globalnu istoriju, jer je to dan posvećen, pa možemo reći smicalicama i obmanama. Za neke kulture, ovo nije čak ni ograničeno na jedan dan u aprilu, već otvara kalendar za višesezonski haos.

Naravno, da li ćemo se susresti sa takvim šalama više zavisi od društva u kom se krećemo nego od mjesta na kojom živimo i same želje za zbijanjem šala. Često ćemo danas čuti apri-lili-li, a u vezi sa tim, podsjećamo se kako je nastao Dan šale, kao i nekih najzanimljivijih koje su se vjekovima prepričavale.

Kako i kada je nastao Dan šale

Po jednoj verziji, 1. april kao Dan šale nastao je kada je u 16. vijeku pomjeren dan Nove godine sa 25. marta na 1. januar. Do tada se u mnogim evropskim gradovima Nova godina obilježavala 25. marta, a slavlje je trajalo sedam dana, odnosno do 1. aprila. Prema tom tumačenju, oni koji su prihvatili novi datum kao dan Nove godine zbijali su šale sa onima koji su ga i dalje obilježavali do 1. aprila.

U 18. vijeku se za ovaj dan smatralo da vodi porijeklo još od biblijske ličnosti Noja. Prema članku iz jednih engleskih novina objavljenom 1789. godine, tog datuma je Noje prvi put poslao golubicu, prerano.

Panorama, televizijska emisija na Bi-Bi-Siju, 1957. godine je objavila poznatu prvoaprilsku šalu o tome kako Švajcarci vrše berbu špageta sa drveta, kada se veliki broj gledalaca javljao redakciji kako bi saznali kako mogu i sami da uzgajaju svoje špagete.

Burger king je 1998. godine u SAD objavio reklamu o hamburgerima za ljevoruke, koji su napravljeni tako da im sadržaj curi s desne strane.

„Gardijan“ je u dodatku 1977. godine objavio članak koji je pohvalno pisao o izmišljenom odmaralištu i njegova dva ostrva Aperkejs i Louerkejs, glavnom gradu Bodoni i o njegovom vođi General Piku. Zainteresovani čitaoci su bili razočarani kada su saznali da su sva mjesta izmišljena, a da su njihova imena uzeta kao termini iz tipografije.

Neki događaji koji su se zaista dešavali 1. aprila, često su prihvatani sa nevjericom, kao kada je Iran 1979. godine proglasio 1. april Danom republike, a do danas mnogi ne vjeruju da je to stvarni praznik.

U danskom gradu Albertslundu 2009. godine je jedna škola zamalo izgorjela do temelja jer vatrogasci nisu vjerovali da su pozivi bili pravi.

„Aprilska riba“

Svjetski dan šale 1. april, obilježava se u mnogim zemljama – u Ujedinjenom Kraljevstvu, Australiji i Južnoafričkoj Republici, podvale se prave samo do podneva, a onaj ko ih napravi posle podne naziva se April Fool. U Francuskoj, Belgiji, Holandiji, Italiji i francuskim govornim područjima Kanade i Švajcarske, tradicija 1. aprila poznata je kao April fish – uobičajena šala je zapravo pokušaj da se neprimjetno zalijepi riba od papira na leđa žrtve.

Prvi april je dan kada granice između realnosti i fikcije postaju tanke. Zato, ako čujete nevjerovatnu vijest – dvaput provjerite datum prije nego što povjerujete!