Ministarka rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga Naida Nišić i ministarka evropskih poslova Maida Gorčević organizovale su tematsku sjednicu koja je okupila predstavnike Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori i reprezentativne socijalne partnere: Uniju poslodavaca Crne Gore (UPCG), Uniju slobodnih sindikata Crne Gore (USSCG) i Savez sindikata Crne Gore (SSCG).
Predstavnici Delegacije EU čestitali su Crnoj Gori na zatvaranju pregovaračkog Poglavlja 2 (Sloboda kretanja radnika), kao i na zatvaranju još dva pregovaračka poglavlja, uz poseban osvrt na izuzetan napredak u Poglavlju 19 (Socijalna politika i zapošljavanje), koje se smatra jednim od najobimnijih i najzahtjevnijih poglavlja u pregovaračkom procesu.
Fokus sjednice bio je na otvorenoj razmjeni mišljenja o ulozi socijalnog dijaloga i društvenoj koheziji u procesu evropskih integracija, sa posebnim osvrtom na preostale obaveze iz Poglavlja 19. Događaj je bio prilika da ključni akteri iznesu stavove o tekućim reformama, usklađivanju sa evropskim standardima, kao i o viziji razvoja socijalnog dijaloga u susret punopravnom članstvu Crne Gore u Evropskoj uniji.
Reforme i opipljivi rezultati u oblasti rada i socijalne politike
Ministarka rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga Naida Nišić istakla je da je u periodu iza nas realizovan čitav set izmjena u oblasti radnog zakonodavstva i tržišta rada, te naglasila ključni značaj jačanja kapaciteta inspekcije rada, kao i zaštite i zdravlja na radu.
Zahvaljujući sveobuhvatnoj reformi, uspostavljen je savremen sistem radnih odnosa usklađen sa pravnom tekovinom EU i standardima Međunarodne organizacije rada (MOR). Prema ažuriranoj pregovaračkoj poziciji, Crna Gora je u potpunosti ispunila zahtjeve završnih mjerila u Poglavlju 19, čime je napravljen istorijski prelaz sa normativnog usklađivanja na konkretnu primjenu evropskih standarda u praksi.
Kao ključni iskoraci u ovom procesu izdvojeni su:
Osnaživanje prava zaposlenih: Izmjenama Zakona o radu dodatno su ojačana prava radnika u domenima radnog vremena, odmora i odsustava, zaštite pri prestanku radnog odnosa, zabrane diskriminacije, jednakosti zarada žena i muškaraca, kolektivnog pregovaranja i fleksibilnih oblika rada. Poseban akcenat stavljen je na uspostavljanje ravnoteže između poslovnog i privatnog života roditelja i staratelja, transparentnije uslove rada i uređenje rada na daljinu.
Jačanje inspekcijskih kapaciteta: Inspekcija rada ponovo je organizaciono integrisana u resorno Ministarstvo, čime je uspostavljena direktna veza između kreiranja politika i nadzora nad njihovom primjenom. Rezultati su već vidljivi – u periodu od februara 2025. do februara 2026. godine sproveden je čak *5.753 inspekcijski nadzor*, što potvrđuje intenzivniju kontrolu na terenu.
Zaštita i zdravlje na radu: Usvajanjem novog Zakona o zaštiti i zdravlju na radu unaprijeđen je sistem prevencije rizika, procjene bezbjednosti radnih mjesta, obuke zaposlenih i odgovornosti poslodavaca. Ovi napori rezultirali su smanjenjem udjela utvrđenih nepravilnosti sa 33,6 odsto u 2024. na 25,2 odsto u 2025. godini.
Snaženje socijalnog dijaloga: Kroz aktivan rad Socijalnog savjeta i uspostavljanje Direkcije za socijalni dijalog i kolektivno pregovaranje u okviru Ministarstva, saradnja je podignuta na viši nivo. Tokom 2025. godine uspješno je registrovano *41 kolektivni ugovor*, dok su socijalni partneri od samog početka bili direktno uključeni u kreiranje novih zakonskih rješenja.
Ključne poruke učesnika skupa
Ministarka evropskih poslova Maida Gorčević kazala je da pregovarački proces u cjelini, kao i socijalni dijalog kao njegov sastavni dio, povezuje ista nit: „Uvjerenje da reforme imaju smisla samo ako se sprovode zajedno sa onima na koje se odnose, te da su svaka institucija, svaki socijalni partner i svaki građanin dio ovog puta.“ Ona je posebno istakla rezultate ostvarene u pogledu zatvaranja Pregovaračkog poglavlja 19 i naglasila da se napredak u pregovaračkom procesu zapravo primarno mjeri kvalitetom reformi koje sprovodimo i mjerom u kojoj su te reforme utemeljee na dijalogu sa svima na koje se odnose – „upravo to je okolnost koja PP19 čini posebno ilustrativnim za ono o čemo govorimo“.
Liselotte Isaksson, zamjenica šefa Sektora za saradnju u Delegaciji EU u Crnoj Gori naglasila je da, u okviru pregovora o pristupanju EU, Crna Gora mora da pokaže jasno i mjerljivo jačanje socijalnog dijaloga na svim nivoima. „Socijalni dijalog treba da bude zasnovan na činjenicama i analizama, a partneri treba da teže većem međusobnom razumijevanju, za dobrobit svih aktera.“ Ona je ohrabrila sve partnere da se u potpunosti posvete ispunjavanju obaveza preuzetih u kontekstu EU integracija, i ponovila da će Evropska komisija i države članice EU nastaviti da prate napredak u ovoj oblasti i nakon zatvaranja Poglavlja 19.
Duško Zarubica, Savez sindikata Crne Gore (SSCG): „Savez sindikata Crne Gore, kao reprezentativni socijalni partner sa višedecenijskom istorijom djelovanja na nacionalnom nivou, spremno daje podršku EU integracijama i daljem jačanju socijalnog dijaloga, kao jednoj od bitnih tekovina Evropske unije. Pozitivan iskorak je i, po prvi put, formiranje Ministarstva rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga, kao potvrda da ova Vlada razumije važnost konstantnog jačanja socijalnog dijaloga i saradnje sa socijalnim partnerima.“
Slaviša Šćekić, Unija poslodavaca Crne Gore (UPCG): „Naredni period mora obilježiti izražen senzibilitet prema potrebama privrede, jer će prilagođavanje jedinstvenom EU tržištu biti težak i turbulentan proces koji je, uprkos tome, moguće uspješno prevazići.“
Filip Lazović, Unija poslodavaca Crne Gore (UPCG): „Unija poslodavaca je bila i ostala odgovoran i pouzdan partner svima koji žele da kroz socijalni dijalog i postizanje društvenog dogovora o najvažnijim pitanjima doprinose jačanju crnogorske privrede i društva u cjelini.“
Nastavak saradnje kroz sektorsko povezivanje
Skup je zaključen jasnom porukom da će Ministarstvo rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga nastaviti predano da radi na jačanju institucija, unapređenju prava zaposlenih i stvaranju sigurnijeg, pravednijeg i inkluzivnijeg tržišta rada.
Na samom kraju sjednice, ministarka Naida Nišić je predložila da se u narednom periodu organizuju tematske sjednice socijalnih partnera sa ministrima iz drugih vladinih resora, kako bi se dijalog o ključnim reformama nastavio sistemski, u cilju iznalaženja najboljih zajedničkih rješenja za sve građane Crne Gore.
