Novi podaci otkrili su žarišta malih boginja u Evropi, a nagli porast broja oboljelih zabilježen je u šest zemalja koje su među omiljenim destinacijama turista.
Male boginje su veoma zarazna bolest i smatraju se jednom od najinfektivnijih bolesti na svijetu. Kako je u toku školski raspust, mnoge porodice putuju u Francusku, Španiju, Italiju, Njemačku, Rumuniju ili Bugarsku. Upravo je u tim zemljama ove godine do sada zabilježeno najviše slučajeva.
Britanija više nije „zemlja bez malih boginja“
I Velika Britanija je jedno od glavnih žarišta i nalazi se odmah iza Rumunije, u kojoj je ove godine registrovano 767 slučajeva. Britanska Agencija za zdravstvenu bezbjednost (UKHSA) potvrdila je da je ove godine u Engleskoj dvoje djece preminulo od malih boginja, bolesti poznate još iz viktorijanskog doba, dok je broj zaraženih za samo nedjelju dana porastao za petinu.
Britanija je početkom ove godine izgubila status zemlje bez malih boginja – a osim nje i Jermenija, Austrija, Azerbejdžan i Uzbekistan – dok stručnjaci upozoravaju da virus sada predstavlja stvarnu i sve veću prijetnju za djecu.
Globalni zdravstveni zvaničnici dodjeljuju status „zemlje bez malih boginja“ samo državama u kojima su slučajevi rijetki, uneseni iz inostranstva i brzo stavljeni pod kontrolu, što je kriterijum koji Britanija više ne ispunjava.
U Engleskoj je između januara i maja 2026. potvrđeno 754 slučaja malih boginja, a do 22. juna njihov broj porastao je na 801, prema podacima UKHSA.
Poređenja radi, u istom periodu u Italiji su zabilježena 425 slučaja, a u Bugarskoj 338.
Šta su male boginje i koji su simptomi
Riječ je o izuzetno zaraznoj virusnoj infekciji koja kod pojedinih ljudi može da izazove ozbiljne zdravstvene probleme, a može se spriječiti vakcinacijom.
Infekcija obično počinje simptomima sličnim prehladi. Nekoliko dana kasnije mogu se pojaviti i sitne bijele tačkice sa unutrašnje strane obraza i na unutrašnjoj strani usana, a potom se javlja osip. On najčešće počinje na licu i iza ušiju, a zatim se širi na ostatak tijela. Osip obično ne svrbi.
Osam simptoma na koje treba obratiti pažnju su:
- crvene, suzne i otečene oči
- povišena temperatura
- simptomi nalik prehladi – curenje ili zapušen nos i kijanje
- umor
- jak, promukao kašalj
- sitne sivkastobijele tačkice u usnoj duplji
- gubitak apetita
- bolovi u mišićima
Komplikacije su rijetke, ali ukoliko se infekcija proširi na pluća ili mozak, male boginje mogu dovesti do upale pluća, meningitisa, sljepila, epileptičnih napada i, u pojedinim slučajevima, smrti.
Prema procjenama, jedno od petoro zaražene djece biće hospitalizovano, dok će se kod jednog od 15 razviti ozbiljne komplikacije, poput meningitisa ili sepse. Prošle godine je u Evropskoj uniji zabilježeno 7.655 slučajeva ove bolesti, od kojih je osam imalo smrtni ishod.
Nagli porast zaraženih u Evropi
Prema podacima Evropskog centra za prevenciju i kontrolu bolesti (ECDC), u maju je 28 evropskih zemalja prijavilo podatke o slučajevima zaraze malim boginjama. Broj inficiranih naglo je porastao od januara, a iako je u maju zabilježen blag pad u odnosu na prethodni mjesec, stručnjaci i dalje upozoravaju ljude da budu oprezni.
Prema ECDC-u, samo u maju najveći broj slučajeva prijavljen je u:
- Bugarskoj (122)
- Italiji (74)
- Francuskoj (24)
- Belgiji (17)
- Poljskoj (8)
Kakvo je trenutno stanje u Evropi
U Italiji je broj slučajeva malih boginja između januara i aprila porastao za skoro 78 odsto. Iako je broj oboljelih značajno opao, sa 158 slučajeva u aprilu na 74 u maju, Italija je i dalje tokom tog mjeseca imala drugi najveći broj zaraženih u Evropi, odmah iza Bugarske.
Bugarska u januaru nije prijavila nijedan slučaj zaraze, ali je do kraja aprila taj broj porastao na 163. Broj zaraženih je u maju ponovo blago opao, na 122, ali je i dalje bio najveći zabilježen u Evropi tog mjeseca.
U Španiji je od januara registrovano 138 slučajeva malih boginja, prema ECDC-u.
U Francuskoj su od početka godine potvrđena 103 slučaja zaraze.
Rumunija je do sada ove godine prijavila 85 slučajeva malih boginja.
Njemačka je do sada u 2026. prijavila 52 slučaja zaraze.
Vakcina pruža 99 odsto zaštite
Dvije doze MMR vakcine pružaju do 99 odsto zaštite od bolesti koje mogu dovesti do gubitka sluha i komplikacija u trudnoći. Bez vakcinacije, jedna osoba zaražena malim boginjama može da prenese virus na devet od 10 nevakcinisanih osoba u svojoj blizini.
Prema smjernicama, najmanje 95 odsto stanovništva mora da se vakciniše kako bi se spriječilo izbijanje epidemije.
ECDC je ukazao na važnost da se porodice vakcinišu kako bi se zaštitili i odrasli i djeca od ove bolesti, naročito ako planiraju putovanja tokom ljeta.
„Od presudne je važnosti da djeca na vrijeme prime prvu i drugu dozu vakcine, u skladu sa nacionalnim programima imunizacije. Jednako je važno identifikovati i vakcinisati osobe koje ispunjavaju uslove za vakcinaciju (na primjer adolescente i mlađe odrasle osobe koje nemaju imunitet) u okviru programa naknadne imunizacije“, ističe agencija.
(B92)
