Američki državni sekretar Marko Rubio pokrenuo je kampanju usmjerenu na slabljenje, pa i eventualno raspuštanje Međunarodnog krivičnog suda (ICC), tvrdeći da se tribunal iz Haga miješa u aktivnosti američke vojske i organa za sprovođenje zakona i time ugrožava suverenitet Sjedinjenih Američkih Država.
Rubio je u autorskom tekstu objavljenom u listu „Volstrit džornal” upozorio da bi američki zvaničnici, pripadnici bezbjednosnih službi i politički lideri mogli da se suoče sa krivičnim gonjenjem pred međunarodnim sudijama zbog odluka donijetih u okviru odbrane zemlje, prenio je danas „Gardijan”.
Prema navodima Si-En-En-a, Stejt department razmatra pojačan pritisak na države koje podržavaju rad ICC-a, uključujući mogućnost sankcija, zabrane putovanja i ukidanja viza zemljama koje, prema stavu Vašingtona, ne odbace ono što administracija naziva „nelegitimnim autoritetom” suda.
Međutim, više stručnjaka za međunarodno pravo osporilo je Rubiove tvrdnje, navodeći da ICC nema nadležnost nad djelima počinjenim na teritoriji SAD, pošto Vašington nije ratifikovao Rimski statut, osnivački dokument suda.
Bivši izvršni direktor organizacije „Human Rights Watch”, Kenet Rot, ocijenio je da Rubio pogrešno predstavlja ovlašćenja tribunala i zanemaruje pravo država članica da traže istrage o zločinima počinjenim na njihovoj teritoriji.
ICC, sa sjedištem u Hagu, nadležan je za procesuiranje najtežih međunarodnih zločina, uključujući ratne zločine, zločine protiv čovječnosti i genocid, kada su počinjeni na teritoriji država koje su pristupile Rimskom statutu ili kada takve slučajeve uputi Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija.
Kako piše „Gardijan”, pitanje odnosa Vašingtona prema ICC-u ponovo je dospjelo u fokus nakon što je sud pokrenuo istrage o mogućim ratnim zločinima u Palestini i izdao naloge za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua i bivšeg ministra odbrane Joava Galanta.
Administracija predsjednika SAD Donalda Trampa ranije je uvela sankcije glavnom tužiocu ICC-a Karimu Kanu, njegovim zamjenicima i pojedinim sudijama zbog istraga koje se odnose na Izrael i aktivnosti američkih snaga u Avganistanu.
Tokom 2025. godine sankcije su proširene i na pojedine zvaničnike Ujedinjenih nacija i palestinske organizacije za ljudska prava koje su učestvovale u prikupljanju dokaza o navodnim ratnim zločinima.
Za sada nije jasno na koji način bi najavljena kampanja Vašingtona mogla da utiče na budući rad ICC-a, ali pravni stručnjaci upozoravaju da bi dodatni pritisci na tribunal mogli da oslabe međunarodne mehanizme za procesuiranje ratnih zločina i drugih teških kršenja međunarodnog prava, prenosi Tanjug.
(Politika)
