Srbija je reagovala svaki put kada se na Kosovu i Metohiji dešavao neki napad na Srbe, ali iz međunarodnih institucija o tome uglavnom ne stižu odgovori, kaže za Sputnjik ombudsman Zoran Pašalić nakon što se obratio međunarodnim faktorima povodom privođenja 37 Srba za Vidovdan na Gazimestanu.
Proslava Vidovdana na Gazimestanu iz godine u godinu praćena je masovnim hapšenjem Srba zbog isticanja simbola nacionalnog identiteta, što Priština vidi kao udar na tzv. državu Kosovo. Ove godine zabilježeno je najmasovnije hapšenje Srba (37) na ovaj sveti praznik, zbog čega su reagovale srpske institucije i Srpska pravoslavna crkva, zahtijevajući od prištinskih institucija da se taksativno izjasne koji su zakoni prekršeni.
Eparhija raško-prizrenska pozvala je međunarodne misije da ispitaju sve okolnosti privođenja, uz tvrdnju da je bilo fizičkog i psihičkog maltretiranja privedenih. Ombudsman Zoran Pašalić tim povodom obratio se institucijama EU, ambasadama zemalja Kvinte, kao i Misiji OEBS-a u Prištini.
Izostanak reakcije međunarodnih faktora
Pašalić navodi da ovo nije prvi put da se iz Srbije traži reakcija međunarodnih faktora na napade na Srbe na Kosovu i Metohiji.
Ombudsman je zatražio reakciju od sličnih institucija u Prištini, od kojih je stigao odgovor da su preduzeti određeni koraci, ali bez preciziranja o kakvim se koracima radi.
Od međunarodnih misija koje su stalno stacionirane na Kosovu i Metohiji još uvijek nema informacija o tome šta su vidjeli tokom događaja na Gazimestanu.
Pašalić ističe da je na prethodna obraćanja međunarodnim faktorima bilo veoma malo reakcija, navodeći da na stotinu poslatih dopisa stignu odgovori sa svega dvije ili tri adrese.
Na pitanje da li to znači da međunarodne faktore ne zanima položaj Srba, Pašalić kaže da to treba njih pitati, ali konstatuje da se u mnogim kriznim situacijama u svijetu „neuporedivo više“ reaguje na položaj ljudskih prava nego u slučaju Srba i nealbanaca na Kosovu.
Šta piše u zahtjevu ombudsmana?
U svom obraćanju međunarodnim institucijama, zaštitnik građana je ukazao na potrebu da se postupanje nadležnih organa sprovede u skladu sa međunarodnim standardima zaštite ljudskih prava. Pašalić je zatražio da se utvrdi da li su poštovana sljedeća prava:
Pravo na slobodu i bezbjednost.
Pravo na obaviještenost o razlozima lišenja slobode.
Pravo na pristup braniocu i pravično suđenje.
Zabrana diskriminacije po bilo kojem osnovu.
Posebno je zatraženo ispitivanje da li su u slučaju maloljetnog lica poštovane garancije predviđene Konvencijom Ujedinjenih nacija o pravima djeteta.
Hapšenja na Gazimestanu kao redovna pojava
Tokom protekle decenije, na Gazimestanu je zabilježeno više desetina hapšenja, često pod optužbama za „izazivanje etničke mržnje, razdora i netrpeljivosti“ zbog nošenja srpskih i vjerskih obilježja.
Godine 2022. uhapšen je Nikola Nedeljković (20), koji je nakon šest mjeseci provedenih u pritvoru pušten na slobodu.
Godine 2021. uhapšen je Risto Jovanović iz Podgorice, koji je nakon izrečene kazne protjeran sa teritorije Kosova na pet godina.
U periodima između 2016–2020. i 2023–2025. godine, redovno su privođene osobe koje su odbijale da skinu majice sa srpskim istorijskim simbolima, nakon čega su uglavnom kažnjavani novčano ili deportovani.
(sputnikportal.rs)
