„Prije samo nekoliko godina raspravljali smo o plagijatu preuzimanjem sadržaja sa interneta. Danas se suočavamo sa novom realnošću: studenti mogu za nekoliko sekundi da dobiju esej, seminarski rad, programski kod ili istraživački predlog generisan vještačkom inteligencijom.
Ključno pitanje više nije da li će AI ući u visoko obrazovanje – on je već tu. Pitanje je kako će univerziteti odgovoriti na tu promjenu“. Ovim riječima tribinu Univerziteta Crne Gore (UCG) otvorio je predsjednik Etičkog odbora UCG, prof. dr Božidar Popović, profesor na Prirodno-matematičkom fakultetu.
Tribina „Etika, integritet i vještačka inteligencija“ podstakla je diskusiju o značaju etike i akademskog integriteta u savremenom društvu, kao i o izazovima i mogućnostima koje donosi sve intenzivnija primjena alata vještačke inteligencije u visokom obrazovanju i naučnoistraživačkom radu.
Predsjednica Etičkog komiteta pri Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, prof. dr Mara Šćepanović, ukazala je na razliku između tradicionalnog pristupa akademskom pisanju i pristupa koji je potpomognut vještačkom inteligencijom.
Tradicionalni pristup oslanjao se na linearnu pretragu, ručnu katalogizaciju i visok fokus na tehničku formu. Nasuprot tome, upotreba vještačke inteligencije omogućava pretragu po smislu, a ne samo po tačnim riječima, kao i bolje povezivanje podataka, sagledavanje šire slike i razumijevanje suštine.
“Zlatno pravilo je: vještačka inteligencija je alat za razmišljanje sa vama, a ne za pisanje umjesto vas. Budućnost pripada onima koji koriste vještačku inteligenciju etički i efikasno”, istakla je Šćepanović.
Kada je riječ o nauci, profesorica Šćepanović je istakla da “vještačka inteligencija neće zamijeniti naučnike, ali će naučnici koji koriste vještačku inteligenciju zamijeniti one koji je ne koriste”, uz poruku da “kritičko mišljenje i akademsko poštenje ostaju temelji nauke”.
Upozorila je i da je “vještačka inteligencija moćan sluga, ali loš gospodar”.
Prof. dr Ana Mugoša, zamjenica predsjednika Etičkog odbora UCG, govorila je o akademskom integritetu kao temelju povjerenja u obrazovni sistem i jednom od ključnih preduslova za razvoj odgovornog i pravednog društva.
“Univerzitet nije samo mjesto formalnog sticanja znanja, već i prostor u kojem se oblikuju kritička misao i naučna izvrsnost. Načela poštenja, transparentnosti i poštovanja intelektualnog rada od suštinskog su značaja za očuvanje kredibiliteta znanja i jačanje povjerenja u akademsku i društvenu zajednicu. Njihovo dosljedno njegovanje doprinosi izgradnji društva u kojem su znanje, etika i integritet prepoznati kao temeljne vrijednosti”, kazala je Mugoša.
Nakon izlaganja uslijedila je diskusija sa učesnicima, tokom koje su razmatrani izazovi i mogućnosti koje primjena vještačke inteligencije donosi visokom obrazovanju i naučnoistraživačkom radu, uz poseban osvrt na značaj očuvanja etičkih standarda i akademskog integriteta.
(UCG)
