Zapadni Balkan zaslužuje bolje od onoga što ima danas, ali i bolje od sadašnje EU. Uz to rečeno, pozvali bismo vas da budete dio našeg projekta bolje Evrope, Evrope jedinstva, mira i prosperiteta, ali bez briselskog centralizma i „probudžene“ agende.
Ovo je u ekskluzivnom intervjuu za Borbu poručio poslanik Bundestaga, doskorašnji poslanik Evropskog parlamenta, član odbora za evropska pitanja i funkcioner njemačkog AfD-a Dr. Maksimilijan Krah. On je za naš portal govorio o nedavno održanom samitu EU-Zapadni Balkan i kazao da bi za Crnu Goru ključno pitanje trebalo da bude kakvoj Evropskoj uniji želi da se pridruži.
„Ako se trenutni trend centralizacije nastavi, postoji rizik da će manje države postati administrativne jedinice unutar većeg političkog sistema gdje je njihov uticaj ograničen. Međutim, ako bi se EU reformisala u istinsku zajednicu suverenih država, članstvo bi moglo postati daleko atraktivnije i korisnije“, naveo je Krah za Borbu.
On navodi i da njegova stranka balkanski region vidi kao mjesto potencijala.
„Dakle, Crna Gora i sve ostale balkanske zemlje bi očigledno imale koristi od vlade AfD. Više ne biste bili viđeni kao periferija, već kao centralni region Evrope“, naveo je Krah za Borbu.
AfD je u ovom trenutku vodeća stranka u Njemačkoj, po istraživanjima bilježe podršku od 29%, dok CDU u ovom trenutku bilježi 21%.
Borba: Tokom samita u Tivtu, zvaničnici iz Pariza i Berlina su promovisali novi ‘non-paper’ o bržoj, faznoj integraciji Zapadnog Balkana, dok se Crna Gora targetira kao prva naredna članica, sa potencijalnim rokom do 2028. godine. Da li AfD podržava dalje proširenje Evropske unije na Zapadni Balkan u ovom trenutku i smatrate li da su te najave realne ili je u pitanju geopolitički manevar Brisela?
AfD ne vjeruje da je EU prava budućnost za Evropu. Ona doživljava duboku institucionalnu, ekonomsku i političku krizu. Ipak, znamo da nema mirne i prosperitetne budućnosti bez ekonomske i, u manjoj mjeri, političke integracije.
Uz to rečeno, bićemo otvoreni za svaku ekonomsku integraciju u zajedničko tržište, ali kao dio naših fundamentalnih kritičara trenutne politike koja dolazi iz Brisela, skeptični smo prema svemu što bi moglo da ojača moć Brisela. Zapadni Balkan zaslužuje bolje od onoga što ima danas, ali i bolje od sadašnje EU. Uz to rečeno, pozvali bismo vas da budete dio našeg projekta bolje Evrope, Evrope jedinstva, mira i prosperiteta, ali bez briselskog centralizma i „probudžene“ agende.
Borba: Često ističete da se Evropska unija mora reformisati i vratiti svojim korijenima kao zajednica suverenih država, umjesto što se centralizuje. Kako u tom kontekstu vidite sudbinu malih država poput Crne Gore? Da li bi ulazak u ovakvu Evropsku uniju donio Podgorici stvarni prosperitet ili bi, s obzirom na uvođenje novih pravila i metodologija, doveo do gubitka ekonomske i političke nezavisnosti?
U teoriji, članstvo nudi pristup jedinstvenom tržištu, evropskim fondovima i veću sigurnost investicija. Međutim, u praksi male države često gube značajan stepen političke fleksibilnosti. Sve veći broj važnih odluka donosi se u Briselu, dok nacionalni parlamenti postepeno gube sposobnost da samostalno oblikuju politiku.
Za Crnu Goru ključno pitanje bi stoga trebalo da bude kakvoj Evropskoj uniji želi da se pridruži. Ako se trenutni trend centralizacije nastavi, postoji rizik da će manje države postati administrativne jedinice unutar većeg političkog sistema gdje je njihov uticaj ograničen. Međutim, ako bi se EU reformisala u istinsku zajednicu suverenih država, članstvo bi moglo postati daleko atraktivnije i korisnije.
Prosperitet ne proizilazi automatski iz članstva. On zavisi od konkurentne ekonomije, efikasnih institucija i sposobnosti zemlje da sprovodi politike koje služe interesima njenih građana.
Borba: Kako vaša stranka procenjuje trenutnu stabilnost Zapadnog Balkana i šta bi se promenilo u nemačkoj spoljnoj politici prema regionu ako bi AfD preuzeo ključnu ulogu u vladi?
Trenutni politički mejnstrim u Njemačkoj fokusira se na osu Berlin-Pariz kada je riječ o evropskim poslovima, koju ponekad dodaje i Poljska.
AfD ima drugačiji pristup, ona se okreće Centralnoj i Jugoistočnoj Evropi, što uključuje i zapadni Balkan. Mi vidimo balkanski region kao mjesto potencijala. Dakle, Crna Gora i sve ostale balkanske zemlje bi očigledno imale koristi od vlade AfD. Više ne biste bili viđeni kao periferija, već kao centralni region Evrope.
Borba: Svjedoci smo da ulazak manjih i ekonomski slabijih država u EU često dovodi do masovnog egzodusa mlade i kvalifikovane radne snage prema Njemačkoj i Zapadnoj Evropi, što demografski devastira te zemlje. Da li bi, prema Vašem mišljenju, ubrzani ulazak Crne Gore u EU donio više štete nego koristi samoj crnogorskoj državi u smislu gubitka ljudskog potencijala?
Ovo je pitanje o kome se rijetko raspravlja u Briselu, ali možda je jedno od najvažnijih pitanja sa kojima se suočavaju manje evropske zemlje.
Iskustvo mnogih zemalja Centralne i Istočne Evrope pokazuje da pristupanje EU često prati velika emigracija mladih, obrazovanih i kvalifikovanih radnika u bogatije zemlje Zapadne Evrope. Njemačka je ekonomski profitirala od ovog procesa dobijajući kvalifikovanu radnu snagu bez troškova obrazovanja i obuke.
Međutim, za zemlje porijekla, posljedice su često bile ozbiljne: pad stope nataliteta, nedostatak kvalifikovanih stručnjaka, starenje stanovništva i sporiji ekonomski rast.
Crna Gora stoga mora pažljivo razmotriti da li je njena ekonomija dovoljno jaka da zadrži mlade ljude nakon pristupanja. Ako nije, postoji stvarna opasnost da najvrjednija imovina zemlje – njeni ljudi – postanu njen primarni izvozni proizvod.
Pored ovoga, trebalo bi procijeniti posljedice po turističku industriju koja bi mogla da izgubi ruske turiste.
Borba: Crna Gora je država sa složenom istorijom i dubokim unutrašnjim podjelama. Zvanični Brisel često određene identitetske i tradicionalne veze posmatra sa podozrenjem, prepoznajući u njima ‘strani uticaj’. Kako AfD, kao partija koja baštini poštovanje tradicije i nacionalnog identiteta, gleda na pravo naroda u Crnoj Gori da čuvaju svoje istorijske, duhovne i kulturne veze bez da zbog toga budu etiketirani u Evropi, ma sa kog ideološko-nacionalnog spektra dolazili?
Ovo pitanje se tiče same srži naše političke vizije za Evropu. AfD vjeruje da su identitet, tradicija, kultura i istorijsko nasljeđe legitimni i vrijedni elementi svake nacije.
Ne treba očekivati da se ni od jednog naroda odrekne svojih istorijskih korijena da bi se smatrao „dovoljno evropskim“. Naprotiv, sama evropska civilizacija je izgrađena na bogatstvu različitih nacionalnih, kulturnih i vjerskih tradicija.
Crna Gora sadrži više slojeva identiteta i istorijske pripadnosti. Postojanje ovih različitih tradicija ne bi trebalo da postane osnova za političku stigmatizaciju. Demokratsko društvo mora omogućiti ljudima da slobodno očuvaju svoje kulturne i duhovne veze, bez straha da će biti označeni kao predstavnici nekog nepoželjnog ili stranog uticaja.
Borba: Njemački kancelar Fridrih Merc je na samitu u Tivtu poslao oštru poruku Beogradu, zahtijevajući kraj ‘politike klackalice’ između Rusije, Kine i Evrope i poručivši da Srbija mora jasno da izabere stranu. Kako AfD ocjenjuje ovakav nastup zvaničnog Berlina i da li smatrate da se radi o pritisku i miješanju u suverenu spoljnu politiku jedne balkanske države?
Merc je potpuno zakazao u spoljnoj politici, što je postalo očigledno kada Njemačka nije izabrana u Savjet bezbjednosti UN. Zato nikada ne vjerujte Mercovim savjetima. Srbija vodi prilično pametnu spoljnu politiku, koja uživa naše simpatije.
Njemačka je zainteresovana za održavanje stabilnih i konstruktivnih odnosa sa Srbijom.
Ona zauzima jedinstven istorijski položaj i ima legitimne ekonomske interese sa raznim međunarodnim partnerima. Umjesto zahtijevanja ekskluzivnog slaganja, racionalniji pristup bi bio razvoj odnosa zasnovanih na obostranoj koristi i međusobnom poštovanju.
Borba: Etablirane političke struje u Njemačkoj često uslovljavaju evropske integracije Srbije usklađivanjem sa spoljnom politikom Brisela, prije svega kroz uvođenje sankcija Ruskoj Federaciji i prihvatanje kosovske nezavisnosti. Kakav je stav AfD-a po ovom pitanju? Da li Srbija ima pravo na vojnu neutralnost i balansiranje između Istoka i Zapada u cilju zaštite sopstvenih ekonomskih i nacionalnih interesa?
Da. AfD smatra da svaka suverena država ima pravo da određuje sopstvenu bezbjednosnu i spoljnu politiku.
Ne vjerujemo da proces evropskih integracija treba koristiti kao instrument političkog pritiska. Pitanja poput odnosa sa Rusijom ili statusa Kosova su među najosjetljivijim nacionalnim pitanjima sa kojima se suočava Srbija i ne mogu se riješiti spoljnim ultimatumima.
Dugoročna stabilnost na Balkanu zahtijeva poštovanje različitih interesa i realnosti na terenu. Srbija mora imati pravo da vodi politiku koja služi njenim nacionalnim interesima, baš kao što Njemačka ili Francuska vode politiku koja služi njihovim.
