Ko je stvarno zarađivao preko domen.me: Državi 21, Olegu Obradoviću 114 miliona profita

Šta se zapravo krije iza odluke Vlade Crne Gore da preuzme institucionalnu kontrolu nad nacionalnim internet domenom „.me“, jednim od najprepoznatljivijih digitalnih identiteta države na globalnom nivou?

I da li ovaj potez znači samo administrativno „vraćanje“ jednog resursa u državne ruke – ili se otvara i šire pitanje o tome kako su godinama bili postavljeni odnosi između države i privatnih partnera u jednom od najprofitabilnijih digitalnih poslova u zemlji?

Odluka izvršne vlasti dolazi nakon višegodišnjih sporova, pravnih nejasnoća i političkih kontroverzi oko upravljanja ovim domenom, koji je od svog nastanka prerastao u globalno prepoznat brend i značajan izvor prihoda.

Potpredsjednik Vlade za antikorupciju, pravosuđe i politički sistem Momo Koprivica saopštio je da je riječ o resursu od javnog interesa koji je godinama generisao višemilionske prihode, ali uz, kako tvrdi, izrazito neravnomjernu raspodjelu između države i privatnog operatora.

Od strateškog resursa do privatnog upravljanja

Priča počinje 2008. godine, kada je Crna Gora, nakon međunarodne dodjele nacionalnog internet domena „.me“, odlučila da komercijalno upravljanje povjeri privatnom konzorcijumu.

U tom aranžmanu, prema navodima iz Vlade i ranijim javno dostupnim informacijama, učestvovale su i kompanije povezane sa Olegom Obradovićem, biznismenom koji se godinama dovodi u vezu sa različitim poslovima u telekomunikacionom i energetskom sektoru, kao i nizom privatizacionih i infrastrukturnih projekata.

U dijelu javnosti upravo se njegovo ime ponovo pominje u kontekstu pitanja kako je strukturiran ovaj posao i koliki je bio stvarni uticaj države u odnosu na privatnog partnera tokom trajanja ugovora.

Konzorcijum je dobio ulogu „agenta registracije“, sa širokim ovlašćenjima u komercijalizaciji globalne prodaje „.me“ domena, marketingu i tehničkom upravljanju, dok je država zadržala formalni suverenitet, ali ograničen operativni i finansijski kontrolni mehanizam.

Državi mrvice, privatniku golemi profit

Prema podacima koje je iznio Koprivica, tokom trajanja ugovora ostvareni su ukupni prihodi od oko 114 miliona eura, dok je u državni budžet uplaćeno približno 21 milion eura.

Ta razlika, koja se mjeri desetinama miliona eura, danas je u centru političkih i javnih polemika — ne samo zbog iznosa, već i zbog pitanja kako je bio postavljen model raspodjele i da li je država imala dovoljno kontrolnih mehanizama.

U tom kontekstu, u dijelu javnosti otvara se i šire pitanje: da li je model javno-privatnog partnerstva u ovom slučaju bio postavljen tako da dugoročno favorizuje privatnog operatora.

Pravne odluke i institucionalni preokret

Vlada se poziva i na odluke nadležnih sudskih instanci, navodeći da je Apelacioni sud u decembru 2025. godine donio pravosnažnu presudu u sporu države i privatnog operatera, čime je, kako tvrdi izvršna vlast, otvoren prostor da država preuzme punu kontrolu nad domenom.

Nakon isteka ugovora 31. marta 2023. godine, nastao je i institucionalni vakuum koji je dodatno ubrzao političku odluku o vraćanju „.me“ pod direktnu državnu upravu.

Stari aranžmani, nova politička čitanja

Iako se formalno radi o pitanju upravljanja digitalnim resursom, slučaj „.me“ domena u javnosti se sve češće posmatra kroz širi okvir odnosa države i privatnog kapitala u periodu tranzicije.

U tom narativu, koji zastupaju kritičari bivših modela privatizacije i koncesija, otvara se pitanje da li je država u pojedinim aranžmanima dugoročno gubila kontrolu nad profitabilnim sektorima u korist privatnih partnera.

Odluka Vlade da sada preuzme upravljanje domenom „.me“ tako se ne posmatra samo kao tehnički potez, već i kao politički signal promjene pristupa prema strateškim resursima — uz istovremeno otvaranje starih dilema o tome kako su ti resursi ranije bili raspodijeljeni i pod kojim uslovima.