Vlada Crne Gore je na danas održanoj 127. sjednici, kojom je predsjedavao premijer Milojko Spajić, utvrdila Predlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o odgovornosti za štetu u životnoj sredini.
Predloženim zakonom uređuje se način i postupak utvrđivanja odgovornosti za štetu u životnoj sredini, kao i primjena preventivnih mjera i mjera remedijacije radi sprječavanja i otklanjanja štete u životnoj sredini. Ovim rješenjem obezbjeđuje se potpuno usklađivanje nacionalnog zakonodavstva sa Direktivom 2004/35/EZ Evropskog parlamenta i Savjeta od 21. aprila 2004. godine o odgovornosti za štetu u životnoj sredini u pogledu sprečavanja i otklanjanja štete, kao i njenim izmjenama.
Kako je navedeno, time se ispunjavaju obaveze iz procesa pristupanja Evropskoj uniji, naročito u okviru pregovaračkog Poglavlja 27 – Životna sredina i klimatske promjene. Cilj navedene EU direktive je da se pričinjena šteta životnoj sredini nadoknadi „u naturi“, odnosno da se životna sredina vrati u prvobitno stanje ili da se oštećeni prirodni resursi nadomjeste, što ne uključuje novčanu nadoknadu štete.
Dakle, ovim zakonom utvrđuje se posebna vrsta odgovornosti za štetu u životnoj sredini, koja se razlikuje od građanske odgovornosti.
Na sjednici je donijeta i Uredba o vrstama aktivnosti i postrojenja za koje se izdaje integrisana dozvola. Evropska direktiva o industrijskim emisijama dopunjena je 2025. godine, te je Crna Gora u obavezi da prenese odgovarajuće odredbe u svoj pravni sistem.
Uredba propisuje kriterijume i kapacitete koji omogućavaju identifikaciju postrojenja koja podliježu obavezi pribavljanja integrisane dozvole za rad, a sve u cilju postizanja visokog nivoa zaštite životne sredine u oblastima energetike, proizvodnje i prerade metala, industrije minerala, hemijske industrije, upravljanja otpadom, kao i drugih aktivnosti poput klanica i prerade prehrambenih proizvoda.
Vlada je usvojila i Mapu puta za implementaciju Direktive 2009/43/EZ i Delegirane direktive Komisije (EU) 2025/290. Navedenim evropskim propisima uveden je višestepeni sistem dozvola za transfer – opštih, globalnih i pojedinačnih – koji se primjenjuje na transfere proizvoda povezanih s odbranom između država članica.
Ovim se uređuju obaveze država članica u vezi sa objavljivanjem opštih dozvola za transfer, izdavanjem globalnih dozvola za pojedinačne dobavljače, sertifikacijom primalaca i razmjenom informacija između nadležnih državnih organa.
S obzirom na to da se Direktiva primjenjuje isključivo na države članice Evropske unije, Crna Gora ovom Mapom puta definiše korake neophodne za obezbjeđivanje pune spremnosti za njenu efikasnu implementaciju od dana pristupanja.
Usvojena je i Informacija o podršci poljoprivrednim proizvođačima kroz umanjenje akciznog dijela troškova goriva.
Tokom diskusije je naglašeno da visoki troškovi goriva značajno utiču na ukupne troškove proizvodnje i smanjuju profitabilnost poljoprivredne proizvodnje. U tom kontekstu ocijenjeno je da povoljnije gorivo za poljoprivrednike, odnosno gorivo čija je cijena umanjena za iznos akcize, može doprinijeti očuvanju konkurentnosti domaće proizvodnje i stabilnom snabdijevanju hranom.
U skladu sa izmjenama Zakona o akcizama, Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede utvrdilo je količine za registrovana poljoprivredna gazdinstva na osnovu ukupne površine obradivog zemljišta.
Dodijeljene količine iznose: 110 litara po hektaru za sektor ratarstva, 70 litara po hektaru za voćarstvo, vinogradarstvo i maslinarstvo, te 40 litara po hektaru za livade na godišnjem nivou.
Za realizaciju ove mjere, prema podacima o subvencionisanim površinama u 2025. godini od 45.185,34 hektara, potrebno je obezbijediti 1.078.133,19 eura.
