Poslanici Pokreta socijalista, Bojan Torbica i Đorđe Komlenski, podnijeli su Narodna skupština Republike Srbije predlog zaključaka kojim se traži stavljanje van snage sankcija koje je Srbija uvela Belorusija, usklađujući se sa odlukama Savjet Evropske unije.
U dokumentu, koji je ušao u skupštinsku proceduru, navodi se da je Srbija još 2012. godine, kako tvrde predlagači, pod „besramnim pritiscima EU“ bila prinuđena da se u više navrata usaglasi sa pojedinim restriktivnim mjerama prema Belorusiji.
„Tu su uključene mjere od 4. juna 2021. godine koje su se odnosile na zabranu preleta vazdušnog prostora i pristupa aerodromima Evropske unije avionima bjeloruskih avio-kompanija. Samo postojanje ovih usaglašavanja je javno konstatovano u zvaničnim izjavama Savjeta EU“, navodi se u predlogu.
Iz Pokreta socijalista ocjenjuju da je takva politika bila pogrešna i štetna po državne interese Srbije, ističući tradicionalno dobre odnose sa Belorusijom.
„Belorusija je prijateljska država koja nikada u svojoj istoriji nije preduzimala akte neprijateljstva prema Republici Srbiji, nikada nije uvodila niti se usaglašavala sa restriktivnim mjerama koje su u prošlosti uvođene prema srpskoj državi i narodu“, navodi se.
Posebno se naglašava politička podrška Minska teritorijalnom integritetu Srbije.
„To je država koja nije priznala jednostrano proglašenu nezavisnost takozvanog Kosova i koja je uvijek podržala pun suverenitet i teritorijalni integritet Republike Srbije“, ističe se u dokumentu.
U predlogu se podsjeća i na događaje iz 1999. godine, tokom NATO bombardovanja.
„Posebnu težinu ima istorijska činjenica da je predsjednik Belorusije Aleksandar Lukašenko 14. aprila 1999. godine, u vrijeme NATO agresije na Saveznu Republiku Jugoslaviju, posjetio Beograd, iskazujući solidarnost u trenutku kada je Srbija bila izložena oružanoj sili“, navodi se.
Poslanici takođe dovode u pitanje legitimitet sankcija kao instrumenta spoljne politike, posebno kada nijesu zasnovane na odlukama Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija.
„Sankcije kao instrument spoljne politike, naročito kada nijesu zasnovane na odluci Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija, već na jednostranim ili regionalnim političkim odlukama pojedinih centara moći, predstavljaju sporno sredstvo međunarodnih odnosa“, navodi se.
Kao dodatni argument za ukidanje mjera, predlagači navode i promjene u politici Sjedinjene Američke Države prema Belorusiji.
„Zvanično je potvrđeno izdavanje licence za transakcije kompaniji Belavia u septembru 2025. godine, a zatim i dodatno ukidanje restriktivnih mjera u martu 2026. godine u odnosu na Belinvestbank, Ministarstvo finansija Republike Belorusije i Razvojnu banku Republike Belorusije“, precizira se.
Na kraju, predlagači zaključuju da postoje jasni razlozi za promjenu aktuelne politike.
„Imajući sve navedeno u vidu, Narodna skupština Republike Srbije smatra da postoje puni politički, državni i moralni razlozi da se Vlada Republike Srbije zaduži da bez odlaganja povuče, stavi van snage i obustavi primjenu svih akata i mjera kojima je Republika Srbija sprovela usaglašavanje sa odlukama Savjeta Evrope kojima se uvode restriktivne mjere Belorusiji“, zaključuje se u predlogu.
