Skupština o sudbini Generalštaba: Šta će se „hitno“ graditi na mjestu stradanja tokom NATO agresije

U leks specijalisu otkriveno je samo da će dio projekta, koji je proglašen opštim interesom, biti i spomen-obeležje. Svi postupci koji se sprovode u vezi s projektom, za koji se vezuje ime Džareda Kušnera, zeta predsjednika SAD Donalda Trampa, smatraju se hitnim. Za izdavanje građevinske dozvole nadležno je Ministarstvo građevinarstva.

„Realizacija projekta predstavlja opšti interes od značaja za sveukupni privredni razvoj Srbije. Svi postupci koji se sprovode u skladu sa odredbama ovog zakona smatraju se hitnim i svi državni organi i organi jedinica lokalne samouprave, privredna društva, kao i drugi organi i institucije koji vrše javna ovlašćenja, dužni su da bez odlaganja izdaju akte iz svoje nadležnosti. Projekat se realizuje po fazama.“

Ovo je dio Predloga zakona o posebnim postupcima radi realizacije projekta revitalizacije i razvoja lokacije u Beogradu, između ulica Kneza Miloša, Masarikove, Birčaninove i Resavske. Predlog je podnelo 110 narodnih poslanika, uključujući i predsjednicu parlamenta. Zakon se odnosi na zgradu Generalštaba, koja je srušena tokom NATO agresije 1999. godine.

Zakon će biti razmatran na dnevnom redu sednice Skupštine Srbije u utorak, 4. novembra, a predlog dolazi od 110 poslanika. U njemu ne piše ko je investitor projekta niti šta će se tačno graditi. Jedino se pominje da će dio projekta biti spomen-obeležje.

Ranije su mediji pisali da zet predsjednika Donalda Trampa, Džared Kušner, kreće u poslovni poduhvat u Beogradu. Kušnerova investiciona firma „Afiniti Partners“, zajedno sa milijarderom iz Ujedinjenih Arapskih Emirata Mohamedom Alabarom, planira gradnju luksuznog hotela na mjestu Generalštaba, koji bi trebao da nosi ime „Tramp“.

Na prijedlog Javnog tužilaštva za organizovani kriminal ranije je uhapšen Goran Vasić zbog sumnje da je, kao vršilac dužnosti direktora Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, prekoračenjem službenog ovlašćenja falsifikovao predlog za donošenje odluke o prestanku svojstva kulturnog dobra za zgrade Generalštaba i Ministarstva odbrane u Beogradu. On je priznao krivicu.

Kušnerova kompanija „Afiniti Partners“ saopštila je da nije imala nikakvu ulogu u razmatranju kulturnog statusa lokacije. Predsjednik Aleksandar Vučić izjavio je da nije bilo nikakvog falsifikovanja.

U leks specijalisu piše da „projekat predstavlja sve faze revitalizacije i razvoja lokacije, kao i izgradnje memorijala (spomen-obeležja) u Beogradu, koji obuhvata katastarske parcele između ulica Kneza Miloša, Masarikove, Birčaninove i Resavske“.

„Zgrada Generalštaba Vojske Srbije i Crne Gore i Ministarstva odbrane su objekti u državnoj svojini koji su značajno oštećeni prilikom bombardovanja NATO avijacije 1999. godine i koji se u dužem vremenskom periodu nalaze u stanju koje preti njihovim daljim oštećenjem, odnosno urušavanjem, usljed čega je onemogućeno njihovo korišćenje u skladu sa prirodom i namjenom, što stvara nesrazmjerne teškoće finansijske i druge prirode i dovodi u pitanje njihovu svrsishodnu obnovu.“

Za izdavanje građevinske dozvole zaduženo je Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture. Planski dokument je prostorni ili urbanistički plan u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji. Nacrt planskog dokumenta podleže stručnoj kontroli prije javnog uvida, koji traje 15 dana. Nadležni organi i organizacije dužni su da izdaju sve potrebne uslove za planiranje i uređenje prostora u roku od 15 dana.

Pripremni radovi uključuju rušenje postojećih objekata, izmeštanje infrastrukture, raščišćavanje terena, obezbjeđenje prostora za dopremu građevinskog materijala i opreme, radove za stabilnost terena, postavljanje ispitnih šipova i geotehnička istraživanja. Protiv rješenja o posebnoj građevinskoj dozvoli ne može se izjaviti žalba, ali se može pokrenuti upravni spor.

Za objekte visokogradnje preko 30.000 m² mogu se, zbog složenosti, izdati dozvole u dvije faze: prva faza obuhvata temelje objekta, uključujući šipove, dok druga faza obuhvata preostale radove.

Član 9 predviđa da će u okviru projekta biti podignut odgovarajući memorijal — spomen-obeležje koje bi očuvalo kulturno nasljeđe. Odluku o njegovoj izgradnji donosi Vlada Srbije, a Republički geodetski zavod će upisati pravo javne svojine Republike Srbije na nepokretnosti u okviru projekta.

Obrazloženje zakona navodi da je Generalštab sagrađen između 1956. i 1965. godine kao administrativna zgrada za vojne rukovodioce. Tokom NATO agresije 1999. godine zgrada je bila gađana i u velikoj mjeri oštećena. Vlada je 2005. godine donijela odluku da zgrada Generalštaba i Ministarstva odbrane postanu spomenik kulture, a kompleks čine dvije celine: Zgrada „A“ i Zgrada „B“.

Radovi na rušenju dijela zgrade „A“ izvedeni su 2010. godine, a 2014. urađena je studija ocjene stanja konstrukcije oštećenih zgrada. Tokom 2015. i 2016. izrađena je tehnička dokumentacija i izvedeni su radovi na sanaciji, uključujući rušenje nestabilnih dijelova i djelimičnu sanaciju konzolnog dijela prema Nemanjinoj ulici.

Nakon izvođenja radova, uočene su pukotine i oštećenja koja zahtijevaju dalju sanaciju konstrukcije i zamjenu oštećenih tavanica. Stručna mišljenja ukazuju na opasnost od daljeg propadanja objekta, ukoliko se projekat ne realizuje u predviđenom roku, uključujući i podizanje memorijala.

Pored Generalštaba, poslanici će raspravljati i o predlogu zakona o izmjenama i dopunama Zakona o jedinstvenom biračkom spisku, koji je podnio poslanik Uglješa Mrdić. Dokument predviđa osnivanje komisije koja u roku od devet mjeseci treba da pređe preko biračkog spiska i uvodi obavezu objavljivanja broja glasača po domaćinstvu. Komisija donosi odluke uz prisustvo predstavnika vlasti i opozicije.