U Crnoj Gori se posljednjih dana intenziviraju napadi na proces vetinga u pravosuđu, a iza njih stoje različite „stručne strukture“ i novouspostavljene nevladine organizacije, koje se predstavljaju kao zaštitnici nezavisnog sudstva i građanskog interesa. Ipak, analiza njihovih aktivnosti otkriva da je cilj tih subjekata uglavnom politički – da se opstruiše reformisanje pravosuđa i omogući status quo starog sistema koji je godinama podložan kritikama zbog neefikasnosti, korupcije i veza sa organizovanim kriminalom, makar po optužbama brojnih političara nekadašnje opozicije.
Ove organizacije, uz pomoć Bemax-ovih medijskih alata, kreiraju narativ da nova parlamentarna većina, kroz proces vetinga, želi da stvori „partijske sudove“ i postavi sudije i tužioce lojalne izvršnoj vlasti. Međutim, zanimljivo je da nikada nisu komentarisali očigledne probleme unutar već postojećeg pravosudnog sistema – poput slučaja Vesne Medenice i njenih „nepartijskih“ sutkinja i tužilaca, a gdje su neki koje je takav sistem iznjedrio danas pod optužnicama za saradnju sa kriminalnim strukturama.
Eksperti i NVO prikriveni su iza novoformirane organizacije STEGA, poznate po jednom svom članu, reditelju i kolumnisti Danilu Marunoviću kojeg se građani sjećaju po činjenici da je iz druge države pošao u Srbiju na predstavu koju je režio, ali i želio da u međuvremenu sruši beogradsku legitimno izabranu vlast, kao i da je sa svojim STEGA-šima protestovao protiv gradonačelnika Podgorice Saše Mujovića ispred poznate podgoričke kafane Klub Boćara.
Ove strukture često prećutkuju činjenicu da trenutni sistem, osim što je trom, gotovo da ne pruža adekvatne mehanizme za kontrolu integriteta pravosudnog kadra, a kritike EU i Savjeta Evrope ukazuju da broj postupaka u Crnoj Gori nije dovoljan, a procedure za utvrđivanje odgovornosti često su neefikasne.
Veting, kao posljednja mjera zaštite pravosudnog integriteta, ne ugrožava nezavisnost sudstva, već pruža mehanizam da se eliminišu pojedinci koji nemaju integritet, održavaju neprikladne veze ili ugrožavaju kredibilitet sistema. Ipak, narativ kreiran od strane određenih „stručnih struktura“ kontinuirano preuveličava opasnost od političkog uticaja, dok istovremeno prećutkuje problematične aspekte sadašnjeg pravosudnog okvira koji faktički predstavlja okoštali sistem kreiran u nekim drugačijim vremenima.
Jasno je da cilj ovih subjekata nije pravna reforma, već zaštita starih interesa i sprječavanje odgovornosti sudija i tužilaca koji su tokom godina svojim odlukama ugrozili mreže kriminala i korupcije.
Proces vetinga nije politički progon, niti stvaranje „partijskih sudova“ – već prilika da Crna Gora napravi iskorak ka evropskim standardima u pravosuđu, očisti pravosudni sistem od nesposobnih i kompromitovanih kadrova i obezbijedi da pravda bude efikasna i pravična za sve građane.
Ako domaće „stručne strukture“ nastave sa kreiranjem ovog manipulativnog narativa, jedino što će postići jeste odlaganje reformi koje su od vitalnog značaja za pravnu i društvenu stabilnost Crne Gore.
