Moguća izgradnja nuklearne elektrane u Srbiji, Rosatom je spreman da bude partner

Rosatom je spreman da bude partner Srbiji ne samo u eventualnoj izgradnji nuklearne elektrane već i u stvaranju cjelovite grane energetske industrije koja će u budućnosti biti samoodrživa i efikasna, poručuje u ekskluzivnom intervjuu za Sputnjik Sergej Margelov, šef sektora ove organizacije za Centralnu Evropu.

Spremni smo da postanemo sveobuhvatni partner, strateški partner, da pomognemo da se izgradi sektor, da pomognemo da se dođe do projekta izgradnje atomske elektrane, da pomognemo da se atomska elektrana i izgradi i da aktivno uključimo srpsku industriju u taj projekat. Spremni smo da budemo isporučilac dugoročnog efikasnog nuklearnog goriva, precizira Margelov.

Rosatom je spreman da bude partner Srbiji ne samo u eventualnoj izgradnji nuklearne elektrane već i u stvaranju cjelovite grane energetske industrije koja će u budućnosti biti samoodrživa i efikasna, poručuje u ekskluzivnom intervjuu za Sputnjik Sergej Margelov, šef sektora ove organizacije za Centralnu Evropu.

Spremni smo da postanemo sveobuhvatni partner, strateški partner, da pomognemo da se izgradi sektor, da pomognemo da se dođe do projekta izgradnje atomske elektrane, da pomognemo da se atomska elektrana i izgradi i da aktivno uključimo srpsku industriju u taj projekat. Spremni smo da budemo isporučilac dugoročnog efikasnog nuklearnog goriva, precizira Margelov.

Rosatom radi po sistemu “ključ u ruke”

Zvaničnik Rosatoma podsjeća da ova ruska korporacija kad gradi atomske elektrane radi po sistemu “ključ u ruke” – po tom sistemu gradi u Mađarskoj i u Turskoj, gdje je istovremeno Rosatom i vlasnik te nuklearne elektrane, što znači da u fazi izgradnje obezbjeđuje puno finansiranje tog projekta.

Što se tiče projekta PAKŠ koji se realizuje u Mađarskoj, Margelov se osvrnuo na zainteresovanost Srbije da dijelom učestvuje u tom projektu, ali kaže da Rosatom ne učestvuje u tim pregovorima i da je to suverena stvar dviju država, Mađarske i Srbije.

“Mogu samo reći da će, ukoliko dođe do realizacije takvog partnerstva, to svakako biti vrlo korisno za Srbiju, jer bi u tom slučaju Srbija dobila dodatni izvor stabilne, jeftine i čiste električne energije za decenije unaprijed. I, uzgred, ako već govorimo o PAKŠ-2, postoji još jedan momenat – kakvu bi korist gradilište u Mađarskoj moglo donijeti Srbiji u slučaju da Srbija odluči da gradi nuklearnu elektranu sa Rosatomom.

Vidite, gradilišta bi se u tom slučaju nalazila na udaljenosti od svega 200–300 kilometara jedno od drugog, a to stvara mogućnosti za optimizaciju rada Rosatoma i njegovih podizvođača. Na primjer, ako se određeni radovi završe u Mađarskoj, mehanizacija i osoblje mogu brzo, i što je najvažnije — jeftino, biti prebačeni na gradilište u Srbiji i odmah početi sa izvođenjem naredne faze radova.

S druge strane, već danas srpske kompanije zapravo mogu da učestvuju u izgradnji u Mađarskoj, u okviru određenih radova, i na taj način steknu dragocjeno iskustvo rada na nuklearnom gradilištu i saradnje sa Rosatomom, koje kasnije mogu da primijene već u Srbiji.”

Bezbijednost elektrana kao prioritet

Šef odjeljenja Rosatoma za Centralnu Evropu podsjeća i da ove godine ova ruska korporacija obilježava 80 godina postojanja, te da je priznati svjetski lider u oblasti nuklearne energetike i nuklearnih tehnologija, a jedinstven je po tome što posjeduje rješenja i kompetencije u cjelokupnom lancu nuklearne energetike i nuklearne industrije: od eksploatacije i obogaćivanja uranijuma, proizvodnje nuklearnog goriva, izgradnje atomskih elektrana, njihove eksploatacije i servisiranja, do dekomisije i upravljanja istrošenim nuklearnim gorivom i mnogo čega drugog.

„Prisutni smo u 60 zemalja, od Latinske Amerike do Istočne Azije. Ako govorimo konkretno o izgradnji nuklearnih elektrana, Rosatom trenutno istovremeno gradi 22 energetska bloka nuklearnih elektrana velike snage u 7 zemalja. To čini čak 90 odsto ukupne svjetske izgradnje nuklearnih elektrana u inostranstvu.“

Margelov ističe i da je prioritet u radu Rosatoma dosljedno ispunjavanje ugovornih obaveza prema partnerima, te da je pouzdan i tradicionalan dobavljač nuklearnog goriva i za evropske partnere, zemlje Evropske unije kao što su Mađarska, Češka, Slovačka, Bugarska, Finska, a takođe isporučujemo obogaćeni uranijum za potrebe nuklearne energetike Sjedinjenih Američkih Država.

Posebna pažnja, prema njegovim riječima, posvećuje se pitanjima bezbijednosti:

“Savremene nuklearne elektrane danas su maksimalno bezbijedne. Navešću nekoliko primjera. Na primjer, vodeći projekat Rosatoma je nuklearna elektrana s reaktorima VVER-1200. Ona posjeduje kombinaciju aktivnih i pasivnih bezbijednosnih sistema.

Šta su to pasivni sistemi? To su sistemi koji se, u slučaju vanrednih situacija, aktiviraju sami od sebe. Za njihov rad nije potreban izvor napajanja, električne energije.

Ako, iz nekog hipotetičkog razloga, elektrana prestane da se snabdijeva električnom energijom, ti sistemi će proraditi samo zahvaljujući zakonima fizike, na primjer, sili gravitacije. Takođe, tim sistemima nije potrebno upravljanje – dakle, ne zahtijeva se komanda operatera.

Na taj način se, praktično, svodi na nulu uticaj ljudskog faktora”, naglašava sagovornik Sputnjika.

Što se tiče konstrukcije savremenih nuklearnih elektrana, one su, poput elektrana koje gradi Rosatom, projektovane tako da mogu da izdrže ekstremne spoljašnje uticaje, kao što su zemljotresi, i to najjači, osam do devet stepeni, cunami, poplave, pa čak i pad teških aviona – “vjerovatnoća ozbiljnih incidenata na savremenim nuklearnim elektranama, ako govorimo matematičkim jezikom, mjeri se milionitim djelovima procenta”, poručuje Margelov.