Prilika za DPS i ostale da pokažu „evropejstvo“: Uradite što EU u Rezoluciji traži – vrijeme je da osudite komunističke zločine!

I iako je Evropski parlament usvojio 18. juna Rezoluciju o izvještajima Crne Gore u 2023. i 2024. godini a gdje se između ostalog poziva da se otvore arhive bivših jugoslovenskih republika i da se omogući pristup dosjeima bivše jugoslavenske tajne službe i kontraobavještajne službe Jugoslavenske narodne armije kako bi se temeljno istražili i riješili zločini iz komunističkog razdoblja – iz DPS-a muk!

Zauzvrat, krajnje interesantno, dobijamo nacrt zakona o zabrani fašističkih i nacističkih simbola a gdje ova stranka pokušava da odgovori na nedavno služenje pomena pripadnicima Jugoslovenske vojske u otadžbini koje su služili Mitropoliti Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori Joanikije i Metodije. Međutim, sada je konačno jasno šta Evropa zaista traži od nas kako bi, u krajnjem, popravio naš status kao zemlje koja teži da bude članica Evropske unije.

Član 48 pomenutog dokumenta poziva upravo na ovo, ali očito da u Crnoj Gori za tako nešto očigledno nema sluha niti od strane vlasti niti od strane opozicije. Sve to vrijeme, građani mogu slušati serijale političkih emisija koje su posvećene četnicima dok se komunistički zločini ni ne pominju. Ide sa čak dotle da je nekadašnja vlast DPS-a čak i podigla spomenik doživotnom lideru Jugoslavije, kontroverznom Josipu Brozu Titu, a koji je suštinski odgovoran za većinu tih komunističkih zločina, poput onog na Zidanom mostu, kao i svemu što je uslijedilo nakon toga, konkretno misleći na progon unutar sopstvenih redova i slanja na Goli Otok.

Rezolucija je objavljena na hrvatskom prevodu a krajnje interesantno – nema ni pomena o Rezoluciji o genocidu u sistemu logora Jasenovac, Dahau i Mathauzen, a što svakako baca itekako interesantno svijetlo, imavši u vidu sve izjave hrvatskog ministra spoljnih poslova da će to pogoršati odnose Crne Gore i Hrvatske. Upravo nakon toga je Hrvatska blokirala put Crne Gore ka Evropskoj Uniji, konkretno poglavlje 31 a koje je i više puta pomenuto u dokumentu.

Rezolucija žali zbog toga što poglavlje 31. nije bilo moguće zatvoriti 2024. te poziva sve uključene strane da pronađu rješenje za otvorena bilateralna pitanja na konstruktivan i dobrosusjedski način te da prednost daju budućim interesima građana zapadnog Balkana. Takođe podsjeća da bi trebalo izbjegavati korištenje neriješenih bilateralnih i regionalnih sporova za blokiranje procesa pristupanja zemalja kandidatkinja (čime je suštinski poslata poruka Hrvatskoj) ali i pozdravlja bilateralna savjetovanja između Republike Hrvatske i Crne Gore o statusu neriješenih bilateralnih pitanja te potiče vlasti da nastave provoditi mjere za izgradnju povjerenja.

Istorija pokušaja donošenja ovakve rezolucije

Crnogorski parlament, iako je to dvaput predlagala Nova srpska demokratija, nije usvojio Deklaraciju o prihvatanju rezolucije Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope (PSSE) o osudi zločina totalitarnih komunističkih režima. Odlukom tadašnjih vlasti DPS-a, ova deklaracija je odbijana.

Još 25. januara 2006. godine PSSE je usvojila rezoluciju o „potrebi međunarodne osude zločina totalitarnih komunističkih režima“. Tri godine kasnije ovo je učinila i Parlamentarna skupština OEBS-a. Potom se nadovezao i Evropski parlament.

Ideju o osudi zločina totalitarnih režima u SE predložio je još 2003. holandski poslanik Rene van der Linden, koji je kasnije bio na čelu skupštine Savjeta Evrope. Odgovarajuća rezolucija je trebalo da uspostavi istorijsku pravdu osudom zločina komunističkih režima.

No, Skupština Crne Gore odbila je još 2009. godine, većinom glasova, da na dnevni red uvrsti Deklaraciju Nove srpske demokratije o prihvatanju rezolucije Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope o osudi zločina totalitarnih komunističkih režima.

Predsjednik Nove srpske demokratije Andrija Mandić kazao je tada da se Deklaracijom osuđuju zločini koji su, u ime komunizma, počinjeni nad građanima Crne Gore od 9. maja 1945. godine do uspostavljanja višepartijskog sistema. On je smatrao da parlament treba da prihvati rezoluciju, jer se radi o evropskom dokumentu kojim će se Crna Gora suočiti sa prošlošću.

Mandić je kazao da je Nova srpska demokratija bila spremna da deklaracija sadrži samo jedan stav koji bi glasio – prihvata se Rezolucija PSSE o međunarodnoj osudi zločina totalitarnih komunističkih režima. Ali, tadašnja vlast DPS-a nije prihvatila te inicijative.

Evropski parlament donio je preporuku kojom je naglasio da svaka zemlja treba da odredi vrijeme i način obilježavanja sjećanja na žrtve totalitarnih režima i to prilagodi sopstvenoj istoriji i tradiciji.

Tema je dospjela u fokus crnogorske skupštine još jednom, 2019.godine. Tadašnji premijer Duško Marković naveo je tokom debate sa poslanicima da Crna Gora nije mogla da se smatra samostalnom potpisnicom rezolucije PSSE 2006. godine, ali je izrekao i jednu konstataciju koja je izazvala brojna čuđenja.

„Jugoslovenski socijalizam, naročito nakon raskida sa Staljinom i uvođenja takozvanog socijalstičkog upravljanja i usvajanje nesvrstane spoljne politike, u kredibilnoj političkoj literaturi uglavnom nije svrstavan u totalitarizam“, rekao je Marković.

Uprkos zahtjevima NSD i apelima NVO sektora, rezolucija PSSE nije prihvaćena u crnogorskom parlamentu.

Je li sada vrijeme?

U svijetlu svih ovih dešavanja, moguće je da je konačno došlo vrijeme da parlamentarna većina, ali i opozicija konačno zasuče rukave. Dakle nema više vremena za čekanje niti političke rezolucije koje predlaže DPS ne bi li ostvarili bilo kakvu političku korist jer ovo nije zahtjev parlamentarne većine – već Evrope!

Shodno tome, ukoliko ova Rezolucija ne bude uvrštena u dnevni red to bi suštinski moglo da znači da određene strukture pokušavaju da ospore evropski put Crne Gore, a po prvi put je Evropa jasna – totalitarni režimi kao i njihovi zločini se moraju u potpunosti rasvijetliti. DPS je ranije kroz istoriju bio stranka koja je pokušavala da izbjegne ovu temu, imavši u vidu da su politička nasljednica nekadašnjeg Saveza Komunista. Sada ova stranka konačno ima priliku da napravi distancu od te i takve istorije i da sebe zaista prikaže u evropskom briselskom svijetu, kakvim žele da se predstave građanima.

A kad smo već kod toga, ne bi bilo zgoreg ni priupitati poslanika DPS-a i bivšeg gradonačelnika Podgorice Ivana Vukovića za jedan spomenik nadomak hotela Podgorica, a koji je postavljen 2018… Čisto da bi vidjeli šta briselski zvaničnici misle o toj činjenici.