Ukrajina je poručila da neće prihvatiti nikakvu alternativu punopravnom članstvu u NATO-u, ukazujući na “neuspjeh” Budimpeštanskog memoranduma iz 1994. godine.
“S gorkim iskustvom Budimpeštanskog memoranduma iza nas, nećemo prihvatiti nikakve alternative, surogate ili zamjene za punopravno članstvo Ukrajine u NATO-u”, navodi se u saopštenju Ukrajinskog ministarstva vanjskih poslova.
U njemu se navodi kako je Kijev uvjeren da je jedina prava bezbjednosna garancija za Ukrajinu članstvo u NATO-u, dodajući da će pozivanje te zemlje da se pridruži savezu lišiti Moskvu njenih “iluzija o mogućnosti ometanja evroatlantskih integracija Ukrajine”.
U saopštenju se navodi da je nepružanje efektivnih sigurnosnih garancija Ukrajini 1990-ih bila “strateška greška” koju je Rusija “iskoristila” i da Budimpeštanski memorandum nije uspio spriječiti rat Rusije i Ukrajine.
“Neuspjeh Budimpeštanskog memoranduma da ispuni svoje funkcije doveo je do katastrofalnog povećanja bezbjednosnih prijetnji ne samo za Ukrajinu, već i za druge zemlje i regije, uključujući Evropu, evroatlantski prostor, centralnu i jugoistočnu Aziju, Bliski istok i međunarodni mir i bezbjednost uopšteno”, navodi se saopštenju.
‘Spomenik kratkovidosti’
Ministarstvo je, takođe, definisalo Budimpeštanski memorandum kao “spomenik kratkovidosti u strateškom donošenju bezbjednosnih odluka”.
“To bi trebalo poslužiti kao podsjetnik sadašnjim liderima evroatlantske zajednice da je izgradnja evropske bezbjednosne arhitekture na račun interesa Ukrajine, umjesto da ih uzima u obzir, predodređena na neuspjeh”, isitče se u saopštenju.
Ministarstvo je pozvalo Sjedinjene Američke Države i Veliku Britaniju, koje su potpisnice Budimpeštanskog memoranduma, kao i Francusku i Kinu koje su mu pristupile, kao i sve zemlje potpisnice Ugovora o neširenju nuklearnog oružja (NPT) da podrže pružanje sigurnosnih garancija Ukrajini.
“Trideseta godišnjica potpisivanja Budimpeštanskog memoranduma je zgodna prilika da se napravi efikasan korak ka pristupanju Ukrajine Vašingtonskom sporazumu“, dodaje se.
Budimpeštanski memorandum potpisali su Ukrajina, Rusija, Velika Britanija i SAD 3. decembra 1994. godine, kako bi Ukrajini, kao i Bjelorusiji i Kazahstanu, dali bezbjednosne garancije u vezi s njihovim pristupanjem NPT-u.
