Ministar ekonomskog razvoja Jakov Milatović u intervjuu za BORBU rekao je da je u samom ministarstvu izvršena sistematizacija radnih mjesta, čime je broj direktorata smanjen za 5, a direkcija za 7, kao i da su u vrijeme prošlog režima pojedini direktorati i direkcije imale jednog ili dva zaposlena što je bilo neodrživo, kao i da je nepotizam zauzimao ključnu ulogu u zapošljavanju.
Ministar Milatović ističe i da je Ministarstvo ekonomskog razvoja pronašlo nepravilnosti u vezi dodjele stanova bivšim funkcionerima Ministarstva ekonomije i Ministarstva turizma, te da su oni svu potrebnu dokumentaciju predali Nacionalnom savjetu za borbu protiv korupcije na visokom nivou.
Dodaje i da crnogorsku ekonomiju u narednom periodu očekuje puni oporavak do nivoa prije Covid krize zasnovan na politikama Vlade baziranim na snažnim reformskim procesima, novim investicijama, diverzifikaciji ekonomije i povećanju životnog standarda.
1. Da li su odrađene sve kadrovske promjene unutar Vašeg resora?
Još u februaru mjesecu Vlada Crne Gore usvojila je novi Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji Ministarstva ekonomskog razvoja. Novom sistematizacijom je optimizovan broj organizacionih jedinica kako bi se unaprijedila efikasnost. Od preuzethih 14 direktorata i 34 direkcije iz 4 ministarstva iz prethodnog sastava Vlade, Ministarstva ekonomije, turizma i održivog razvoja, nauke, i rada I socijalnog staranja, formirano je ukupno 9 direktorata i 27 direkcija, čime je broj direktorata smanjen za 5 a direkcija za 7.
Kada govorimo o kadrovskim izmjenama koje su izvršene unutar Ministarstva, možemo reći da se na svim rukodećim pozicijama u ministarstvu nalaze novi ljudi koji su izabrani putem Javnog konkursa u jednom otvorenom i transparentnom procesu. Time smo obezbijedili da se sada na tim pozicijama nalaze stručna i profesionalna lica koja će unaprijediti efikasnost rada državnih službenika kako bi javna služba radila u interesu svih građana što ranije nije bio slučaj. Ono što je takođe važno pomenuti je da od 13 rukovodećih pozicija , žene zauzimaju čak 10, uključujući dvije državne sekretarke i sekretarku Ministarstva.
2. Da li ste utvrdili određene nepravilnosti ili malverzacije u radu prethodne garniture unutar ministarstva?
Zatečeno stanje u Ministarstvu nije bilo na zavidnom nivou. Ustanovljen je veliki broj propusta i neusklađenosti u samom sistemu. Konstatovano je npr. da su pojedini direktorati suprotno pravilima bili bez direkcija, samo sa jednim ili dva zaposlena, što nije dovoljno za organizacionu jedinicu, a što je bio odraz političkog kadriranja, a ne potreba Ministarstva. Istovremeno, pored evidentnog partijskog zapošljavanja, često bez potrebnog adekvatnog obrazovnog i profesionalnog istorijata, postoje indicije i na prisustvo nepotizma prilikom popunjavanja važnih pozicija u Ministarstvu. Sve ovo je dovelo do odnosa zaposlenih prema radnim obavezama koji nije adektavan profesionalnoj državnoj upravi kakva je potrebna za unapređenje životnog standarda građana i ubrzanje evropskog puta Crne Gore. Shodno tome, a u cilju unapređenja sistema upravljanja ljudskim resursima – formirano je Odjeljenje za ljudske resurse.
Pored toga, naišli smo i na određene nepravilnosti kada je u pitanju dodjela stanova bivšim funkcionerima Ministarstva ekonomije i Ministarstva turizma. Mi smo prikupili svu potrebnu dokumentaciju i istu smo dostavili Nacionalnom savjetu za borbu protiv korupcije na visokom nivou koja će preduzeti dalju analizu dokumentacije i djelovanje ka nadležnim organima.
Kako borba protiv korupcije zauzima poseban segment na nivou Vlade značaj ove teme prepoznat je i u Ministarstvu ekonomskog razvoja koje je iz tog razloga formiralo posebno Odjeljenje za borbu protiv korupcije koje će nakon dobijanja finansijske saglasnosti od strane Ministarstva finansija i socijalnog staranja naredne godine biti i zvanično početi sa radom.
Pored pomenutih napravljeno je i snažno Odjeljenje za evropske intergacije, programiranje i implementaciju EU fondova, kao važan dio Ministarstva u dijelu upravljanja EU fondovima, prije svega u oblasti unapređenja konkurentnosti, socijalne politike i politike inovacija.
Novoformirani Direktorat za unapređenje konkurentnosti ekonomije i Direktorat za digitalnu ekonomiju i tehnološki razvoj su važni nosioci aktivnosti koje su značajne za dalji ekonomski razvoj zemlje. Takođe, osnažen je Direktorat za industrijski i regionalni razvoj, stavljajući dodatni akcenat na zanatstvo, politiku klastera i regionalni razvoj, a od nekadašnja dva direktorata za rad, radne odnose i pristup tržištu rada iz prethodnog formiran je jedan, koji se bavi radom i politikom zapošljavanja – Direktorat za rad i zapošljavanje. Takođe, Direktorat za trgovinsku saradnju i ekonomske odnose sa inostranstvom i Direktorat za unutrašnje tržište i konkurenciju su ojačani i smislenije postavljeni. Od nekadašnja 4 direktorata u oblasti turizma, napravljena su 3, čime su teme jasno postavljene, a poslovi dodatno optimizovani, na način formiranja Direktorata za razvojne politike u turizmu, Direktorata za investicije u turizmu i Direktorata za normativne poslove u turizmu.
Shodno preporukama međunarodnih organizacija, Ministarstvo ekonomskog razvoja će dalje optimizovati sve procese. U prilog tome govore već započete aktivnosti u cilju evaluacije radnih zadataka zaposlenih na nedeljnom nivou. Svjesni trenutne situacije i brojnih problema u zemlji, Ministarstvo je uložilo velike napore da uređenjem i organizacijom postavi dobre temelje za što bolje donošenje odluka i značajnije doprinese jačanju socio-ekonomskog oporavka Crne Gore, u korist građana i privrede.
3. Šta ekonomiju Crne Gore očekuje u narednom periodu?
Crnogorska ekonomija posrnula je u 2020. godini kada je zabilježen pad od 15,3%. Pred Vladom koja je došla u decembru 2020. godine bio je veliki izazov da najveći pad zabilježen u Evropi vrati u normalu. Iste godine zabilježen je i pad turističke aktivnosti od 86% u odnosu na 2019. godinu. Takva situacija zahtijevala je prompetno djelovanje pa je Vlada donijela dva paketa Mjera podrške građanima i privredi u iznosu od oko 320 miliona evra prvih šest mjeseci. Pomažući privredu, posebno turistički sektor da spremno dočeka glavnu turističku sezonu, stabilizacijom javnih finansija, uspostavljanjem kontrole nad epidemiološkom situacijom i dobrim odlukama u dijelu upravljanja granicama pokazali smo spremnost za upravljanje državom što je za rezultat imalo sezonu iznad očekivanja i snažan oporavak privrede. Upravo zahvaljujući prihodima koji su ostvareni tokom ljetnje turističke sezone danas možemo govoriti o rastu ekonomske aktivnosti od 12% za 2021. godinu, koji je tri puta veći od onog koji je Međunarodni monetarni fond predvidio u decembru 2020. kada je njihova procjena bila 4%.
Kako bismo dodatno osnažili privredu, zajedno sa partnerima iz EBRD-a preduzeli smo aktivnosti na uspostavljanju Kreditno garantnog fonda koji će omogućiti privredi da dođe do povoljnih finansijskih sredstava.
Pored navedenog, urađeno je mnogo na poboljšanju kvaliteta života građana Crne Gore. Najprije smo povećali minimalnu zaradu sa 222 evra na 250 evra. Uspjeli smo da obezbijedimo udžbenike za svakog osnovca kao i dječiji dodatak za djecu do 6 godina, a uporedo smo bili posvećeni kreiranju zakonskih okvira i programa koji će unaprijediti funkcionisanje crnogorske privrede i poboljšati poslovni ambijent.
Smatram da je Vlada svojim djelovanjem do sada pokazala da joj je povećanje životnog standarda i briga o socijalno ranjivim kategorijama glavni zadatak, a novi plan “Evropa sad” govori u prilog upravo toj činjenici. Planirana povećana minimalna zarada sa trenutnih 250 evra na 450 evra i smanjenje poreskog opterećenja na zarade sa 39% na 21%., uvođenje neoporezivog dijela zarade na 700 evra bruto zarade, kao i progresivno oporezivanja zarada i zdravstveno osiguranje koje će ići na teret države, će kreirati ambijent za dostojanstven život i rad koji će zadržati mlade ljude u Crnoj Gori.
Shodno navedenom u narednom periodu crnogorsku ekonomiju očekuje puni oporavak do nivoa prije Covid krize zasnovan na politikama Vlade baziranim na snažnim reformskim procesima, novim investicijama, diverzifikaciji ekonomije i povećanju životnog standarda.
4. Da li su utvrđene nepravilnosti u izgradnji Naučno-tehnološkog parka i ko je odgovoran?
Osnivanje Naučno-tehnološkog parka podrazumijevalo je pružanje podrške i jačanje potencijala ekonomskog rasta i daljeg razvoja Crne Gore. Kako bi se projekat realizovao do kraja Ministarstvo ekonomskog razvoja je preuzelo koordinaciju daljim aktivnostima. Urgirali smo kod nadležnih organa da se prije svega okončaju sve procedure neophodne za dalje izvođenje radova i nastavak realizacije projekata. Takođe, insistiraćemo na utvrđivanju odgovornosti za sve propuste koji su nastali u prethodnom periodu, a koji mogu dodatno opteretiti budžet.
Projekat izgradnje Naučno-tehnološkog parka u Podgorici bio je uvršten u program rada prethodne Vlade za 2018. godinu, a za realizaciju projekta bilo je zaduženo Ministarstvo nauke. Međutim, loša i neprecizna projektna dokumentacija, kao i loše izvedeni radovi prilikom prvobitne gradnje na objektu doveli su do zastoja sadašnjih radova. Regulisanje pravnih odnosa, proisteklo iz pomenute problematike, dodatno je otežalo dalji nastavak na projektu. Rezultat lošeg višegodišnjeg vođenja projekta je da se u datom momentu mora obezbijediti dodatan budžet kako bi se potrebni, a neplanirani radovi završili.
Na osnovu uvida u postojeću dokumentaciju, stanje projekta i zastoj na istom, više je nego očigledno da su navedeni propusti posledica površnog rada Ministarstva nauke i nadležnih institucija u prethodnom sastavu Vlade što je rezultiralo dodatnim troškovima i probijenim rokovima.
Komisija koju je Uprava javnih radova formirala, a koju čine predstavnici Ministarstva ekonomskog razvoja, Uprave za Javne radove, Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma, i Naučno-tehnološkog parka je ispitala činjenično stanje i utvrdila da je do problema nastalo zbog nedostataka u projektnoj dokumentaciji koje je tadašnje Ministarstvo nauke dostavilo Upravi javnih radova, i na osnovu koje je sproveden tender. U međuvremenu je projektna dokumentacija ispravljena i dopunjena, a Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma su proslijeđene inicijative za preispitivanje licenci projektantu i revidentu koji su radili projekat.
5. Da li će biti ukinuta neradna nedelja?
O temama od društveno-socijalnog značaja vodi se dijalog u okviru Socijalnog Savjeta, gdje svi članovi ovog Savjeta, koji čine predstavnici Vlade, poslodavaca i sindikata, razmatraju i odlučuju o određenoj, među kojima je i tema neradne nedelje. Ono što mogu sa sigurnošću da kažem, a mogu potvrditi i socijalni partneri, jeste da se socijalni dijalog po prvi put vodi na ovako zavidnom nivou, a na zadovoljstvo svih članova, što dokazuje i poslednja sjednica Socijalnog Savjeta na kojoj su svi članovi sa oduševljenjem pozdravili reforme koje donosi plan Vlade “Evropa sad”.
